mizacji organizacji powstałych przed 1989 r...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- Schemat A2Zalenoci wystpujce midzy rozwojem public relations w Niemczech i w Stanach ZjednoczonychPraktyka PR w Niemczech przed 1945 rokuPraktyka PR...
- A ktokolwiek si komu o pewny dug zapisa, y do Grodu firma inscriptione [mocnym zapisem] odpowiada si podda dobrowolnie, bd przed mierci, abo iu y po mierci...
- czstki (przed zmierzeniem jej cech), ktra nie znajduje si nigdziew przestrzeni i czasie? Jeli za jeden obiekt uwaa to, co jestopisywane przez jeden wektor...
- Odwrci si tyem do wiata reflektora i osaniajc oczy przed blaskiem bijcym mu spod ng, sprbowa zajrze w krysztaow gbin jak przez ld, ktry skuwa jezioro...
- Kramy po obu stronach ulic by³y zbudowane wszystkie wed³ug wzoru i nieomal tej samej wielkoœci, a przed ka¿dym sklepem rozpiêty by³ parasol z p³ótna ¿aglowego,...
- przed laty wieloma przywiózł mu w prezencie pewien bardzo wielki kupiec wprost z Gdań- ska, tliły się kawałki tego czarnego tytoniu, który nosi na paczce...
- Mimo to na ich widok czterej Neimoidianie nie tylko nie opuścili posterunku przed drzwiami apartamentu wicekróla, ale opuścili broń w geście ostrzeżenia...
- naszych ewolucyjnych uprzedzeń mamy skłonność do myślenia o początku wszechświata jak o pewnej szczególnej chwili, przed którą wszechświat nie...
- - Ale Thrawn jest inny? diousa nie obejmował zlikwidowania wszystkich świadków, aby nic nigdy nie przed- - Thrawn to dorosła wersja - odparła...
- Bój na przebicie był szybki, błyskawiczny, trwał krótko pląs kling, brzęk, zgrzyt - i oto przed oczami hobbita już rozwarła się zbawcza czerń nocy...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
Te, które przetrwały (a dla niektórych był to trudny czas przełomu), uzyskały
obecnie względną trwałość. Organizacje te tworzą dość szczególną kategorię, ponieważ wyłaniają się niejako z innego
porządku politycznego, prawnego i społecznego. Należy przypomnieć, że działalność gospodarcza nie była wówczas by-
najmniej prawem instytucji, ale skrupulatnie koncesjonowanym przez władze przywilejem. Z tego punktu widzenia warto
przypomnieć – choć są to przypadki szczególne i bardzo różne – takie organizacje, jak Klub Inteligencji Katolickiej będący
właścicielem Libelli czy Civitas Cristiana (były PAX) czerpiący dochód z Inco Veritas, ZSMP powiązany z Almatur czy ZHP
z Harc-Turem. Czasem opisywana tu działalność gospodarcza była jedyną szansą na utrzymanie elementarnej niezależno-
ści od władzy, czasem zaś politycznym i majątkowym bonusem dla lojalnych członków aparatu. Część z funkcjonujących
wtedy organizacji została niejako uwłaszczona na posiadanym majątku tworząc czasem organizacje, które można okre-
ślić nieco prowokacyjnie jako „bezideowych rentierów”.
Na rysunku 4 widoczne jest, że po 1993 r. gwałtownie spada zarówno tempo przyrostu samych organizacji, jak i odsetek
tych, które angażują się w działalność gospodarczą. Można wskazać wiele przyczyn tego stanu rzeczy – od historyczno-po-
litycznych, które trudno dobrze objaśnić, ale które wspólnie dadzą się wyrazić jako odczucie, że „coś się wtedy skończyło”,
aż po czysto administracyjne, związane z usztywnieniem legislacyjno-podatkowym w stosunku do organizacji, także prak-
tykami Sądu Rejestrowego (szczególną rolę odegrał w tej sprawie Warszawski Sąd Rejestrowy, który występował w tym
czasie i przez kilka następnych lat w pozycji monopolisty, jeśli chodzi o rejestrację fundacji). W opisywanym tu okresie
Sąd Rejestrowy przyjął restryktywną politykę dotyczącą rejestrowania fundacji. W szczególności dotyczyła ona dopusz-
czalności prowadzenia przez fundacje działalności gospodarczej. W konsekwencji, o ile w okresie do 1993 r. rejestrowa-
ne były statuty umożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej, to później było to prawie niemożliwe. Zmiana tak
skonsturowanych statutów jest obecnie trudna i owo pierwotne ograniczenie może zmniejszać szansę ekonomizowania
się organizacji powstałych w tym specyficznym okresie. Później, szczególnie po 2002 r., owe ograniczenia zostały znacznie
osłabione na skutek „demonopolizacji” procesu rejestracji. Pojawiło się orzecznictwo wskazujące, że niedopuszczalne
jest łączenie działalności statutowej i odpłatnej, weszła w życie ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontaria-
cie. Owe perturbacje można zobaczyć na rysunku pokazującym dopuszczalność działalności gospodarczej w kolejnych
okresach. Widać też, jak silna jest zależność pomiędzy faktem prowadzenia działalności gospodarczej a dopuszczalnoś-
cią w statucie. Fakt ten rzuca zresztą nowe światło na ograniczenia „ekonomizowania się” sektora pozarządowego. Jak
się zdaje, w wielu wypadkach wymagałoby to zmian statutów organizacji, a to z różnych powodów jest często formalnie
trudne, a czasami wręcz niebezpieczne, ponieważ daje okazję Sądowi Rejestrowemu do „wtrącania się” we wszystkie
szczegóły statutu organizacji.
Szczególną grupę tworzą organizacje, które powstały w ciągu ostatnich dwóch lat. Co prawda mniejszy jest w nich
odsetek organizacji prowadzących działalność gospodarczą, ale za to zdecydowanie największy tych, które zamierzają
ją uruchomić, i w sensie prawnym mają taką możliwość. Można się spodziewać, że z czasem przybliżać się one będą – jak
ma to miejsce w przypadku organizacji, które miały na ten proces więcej czasu – do swoiście pojmowanej asymptoty, jaką
jest linia statutowej „dopuszczalności” działalności gospodarczej.
Warto też na koniec skomentować przebieg linii opisującej częstotliwość występowania w kolejnych przedziałach
wiekowych organizacji, które zamierzają uruchomić działalność gospodarczą. Częstotliwość występowania tej kategorii
wzrasta odwrotnie proporcjonalnie do wieku. I tak, wśród organizacji najstarszych (sprzed 1989 r.) nieomal nie występuje
taka kategoria. Można powiedzieć, że organizacje te okrzepły na rynku (a być może nawet niektóre z nich są wręcz skost-
niałe) i niechętnie patrzą na eksperymentowanie. Mają też być może bardziej od innych konserwatywne przekonanie,
zgodnie z którym, organizacje po prostu nie powinny prowadzić działalności gospodarczej. W kolejnych przedziałach
odsetek organizacji, które chcą angażować się w działalność gospodarczą lub odpłatną, wzrasta – osiągając w przypadku