Katedra rzymskokatolickaTakże po 1945 r...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- Schemat A2Zależności występujące między rozwojem public relations w Niemczech i w Stanach ZjednoczonychPraktyka PR w Niemczech przed 1945 rokuPraktyka PR...
- Szczegółowa relacja o ostatnich godzinach Hitlera w bunkrze w dniu 30 kwietnia 1945 roku pochodzi od jego kierowcy Ericha Kempki...
- grzbietem wzgórza do stóp katedry, i z kilkudziesięciu zaułków, rozrzuconych bezładnie po stromych zboczach...
- jednostki, która z pewnością nie cieszyła się sympatią terrorystów, ani w Zjednoczonym Królestwie, ani poza jego granicami...
- - Nigdy więcej - powiedział...
- \par cech, w kt\'f3rej badacze wyr\'f3\'bfniaj\'b9 elementy achajskie (nie wymienili\'9c-\par my tego dialektu w nazwanych wy\'bfej grupach, bo p\'f3\'9fniej nie...
- NaĹ‚ykaĹ‚eĹ› siÄ™ za duĹĽo tego dymu — pomyĹ›laĹ‚...
- nansowe, nieskazitelne administrowanie tą wspaniałą planetą...
- - O tak - zgodził się Collen...
- - Nie mogÄ™...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
funkcjonowała nieprzerwanie jako świątynia rzymskokatolicka, stanowiąc oparcie duchowe dla nielicznych pozostałych we Lwowie Polaków. W 1946 r. władze sowieckie zmusiły jednak instytucje kościelne, m.in. seminarium duchowne i kurię arcybiskupią, do przeniesienia się do Polski w jej nowych granicach. Pod przymusem opuścił Lwów metropolita abp Eugeniusz Bazik, a działalność duszpasterską pozwolono prowadzić tylko nielicznym księżom. Po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości nastąpiła normalizacja sytuacji. W 1991 r. miał miejsce ingres do świątyni katedralnej nowego rzymskokatolickiego metropolity lwowskiego, abp. Mariana Jaworskiego. Katedra jest obecnie jedną z trzech czynnych rzymskokatolickich świątyń parafialnych we Lwowie, obok kościoła p.w. św. Antoniego na Łyczakowie oraz kościoła p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Zboiskach.
Ze względu na zachowane w całości wyposażenie wnętrza katedra reprezentuje szczególną wartość zabytkową i pamiąt-
11
i-ivvwv
kową, dlatego omawiamy ją bardziej szczegółowo niż inne obiekty.
Wygląd zewnętrzny. Katedra jest trójnawową budowlą halową o krótkim, trójprzęsłowym korpusie i wydłużonym prezbiterium. Fasadę flankują dwie masywne wieże, z których tylko północna została ukończona (południowa nie przewyższa głównego korpusu kościoła). Zasadnicza bryła ma charakter gotycki, natomiast barokowe elementy wystroju architektonicznego pochodzą głównie z czasu przebudowy przeprowadzonej w 1760 r. pod kierunkiem Macieja Polejow-skiego.
Do nawy przylegają dobudowane później kaplice o różnorodnym charakterze stylowym, których zewnętrzny wygląd omawiamy kolejno, obchodząc kościół zgodnie z kierunkiem wskazówek zegara.
Pierwsza po stronie północnej to późnorenesansowa kaplica kampianowska o elewacji pokrytej bogatą dekoracją rzeźbiarską. Następna to kaplica Matki Boskiej z gotyckim portalem ostrołukowym. Na jej tle XVIII-wieczna rzeźba Chrystusa w Grobie (pozostałość dawnego cmentarza przykościelnego)
Kaplica Najświętszego Sakramentu, zwaną też kaplicą Wiśniowieckich, powstała w obecnej postaci w I poł. XVIII w. Jej dolna kondygnacja, zamknięta ozdobnym fryzem, to gotycka kaplica Buczackich, przebudowana pod koniec XVI w. w stylu renesansowym, być może przez Pawła Rzymianina. Miedzianą kopułę wieńczy latarnia z krzyżem i herbem Wiśniowieckich. W narożniku zwisa na łańcuchu kula działowa — pamiątka oblężenia Lwowa przez Turków w 1672 r.
Pomiędzy kaplicą Wiśniowieckich i kolejną kaplicą Św. Kazimierza znajduje się żelazne neogotyckie ogrodzenie (1858— -1859) i rzeźba św. Andrzeja. Dalej do prezbiterium przylegają dwie zakrystie. Do mniejszej z nich prowadzi neorene-sansowy portal z początku XX w.
Na wschodniej ścianie prezbiterium widnieje kompozycja malarska upamiętniająca dawną kaplicę cmentarną ufundowaną w 1644 r. przez Wojciecha Domagalicza dla cudownego obrazu Matki Boskiej (zburzono ją w latach sześćdziesiątych XVIII w.). Zawiera kopię obrazu, portret Domagalicza i łaciński napis pamiątkowy. Poniżej późnorenesansowe kamienne epitafium Szolc-Wolfowiczów z końca XVI w.
Do południowej ściany prezbiterium przylegają budynek dawnego ermitażu abp. Sierakowskiego oraz kaplica św. Józefa. Dalej kaplica Jabłonowskich, identyczna z kaplicą
12
LWUW
Wiśniowieckich i symetrycznie względem niej ulokowana. Na miedzianej kopule insygnia biskupie oraz inskrypcja dotycząca bł. Jakuba Strzemię, którego relikwie przechowywano w kaplicy.
W ścianie kolejnej kaplicy Matki Boskiej Częstochowskiej zamurowany gotycki portal. Jego usytuowanie wskazuje średniowieczny poziom gruntu. Ostatnią z tej strony katedry jest kaplica Jezusa Miłosiernego.
Wnętrze katedry zniszczył pożar w 1527 r. Spłonęło wtedy m.in. doszczętnie prezbiterium, w którym runęło sklepienie. W wyniku odbudowy podjętej przez arcybiskupa Bernarda Wilczka wystrój przybrał charakter renesansowo--manierystyczny.
Część wejściowa. Sień w wieży południowej była pierwotnie gotycką kaplicą, od 1609 r. należała do cechu kuśnierzy. Uwagę zwraca rokokowa chrzcielnica z czarnego marmuru, przypuszczalnie dzieło Jana Obrockiego z 1775 r. W przejściu do nawy tablica pamiątkowa Olgi i Andrzeja Małkowskich, twórców polskiego harcerstwa. Funkcję kaplicy pełniła dawniej także sień północna.