Hipoteza 6: Prawodawca ma uczciwie tworzyć prawo warunkujące dobro wspólne...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- że jest tam taki, prawda? To wcale nie jest żaden z tych kościołów, nie są to nawet wspólne ruchy ludzi, to jest bardzo ważne, drodzy bracia, bardzo ważne...
- odpowiednich warunkw do zapewnienia "wolnej gospodarki", poza tym pastwo nie powinno ingerowa w spoeczno-ekonomiczneprocesy, ktrymi sterowa powinny siy...
- sność drugiej ćwierci; suma wniesiona do wspólnoty stanowić będzie jedną czwartą właści- wego wkładu, pozostałym zaś przy życiu małżonkom...
- Wsplnota pierwotna, antyczne niewolnictwo, feudalizm, kapitalizm, wreszcie socja-lizm miay stanowi z mocy praw historii powszechnodziejowy model...
- zabiegał u Kazimierza, aby po zgonie wspólnego bratanka Leszka, którego kilkuletnia choroba wróżyła bliską śmierć, jego następcą na stolicy Mazowsza...
- Następnie Heydrich zwrócił się do mnie: Niech mi pan powie, Schellenberg, ten Josef Muller miał chyba kiedyś coś wspólnego z pana wydziałem...
- czasie wspólnej pracy i zabawy chłopców i dziewcząt „za bardzo roztropną trzeba uznać zasadę, aby dążyć do pobudzenia wielu różnych instynktów,...
- "papieże nie tylko byli mordercami na wielką skalę, lecz ponadto uczynili mord podstawąprawną Kościoła chrześcijańskiego oraz warunkiem zbawienia"...
- 304 czego posłowie porozumieli się z dowódcami wojsk Cezara i wszyscy wspólnie wysłali do Lucjusza poselstwo z żądaniem, by spór swój z Cezarem...
- Warunkiem osiągnięcia wymagań określonych w podstawie programowej jest zapewnienie uczniom kontaktu z autentycznym językiem poprzez stały dostęp do...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
Hipoteza 7: Zagrożeniem dla Rzeczypospolitej jest nierówność wobec prawa; równość
wobec prawa gwarantują dwa warunki:
Warunek pierwszy: prawo winno być takie samo dla wszystkich
Warunek drugi:
tymi samymi karami należy karać za te same przestępstwa
Hipoteza 8:
Zagrożeniem dla Rzeczypospolitej są inne państwa, dlatego trzeba utrzymywać
z nimi stosunki pokojowe.
Hipoteza 9: Jeżeli jednak inne państwa wyrządzą rzeczpospolitej krzywdę, obowiązkiem
władcy jest ją naprawić i co stracone odzyskać prowadząc z nimi konieczną
wojnę.
tepolki-wstie©simlat
tepolki-wstie©simlat
BIBLIOGRAFIA
B.E.Wright, A Cognitivist programme for Normative Political Theory [w]: “Journal of
Politics”, 1974, Vol.36, No.3, August 1974.
Modrzewski A.F., Wybór pism, Ossolineum, Wrocław-Kraków 1977.
Modrzewski A.F., O poprawie Rzeczypospolitej(Wybór), Wrocław: Siedmioróg.
Modrzewski A.F., O poprawie Rzeczypospolitej [w:] Filozofia i myśl społeczna XVI wieku,
PWN, Warszawa 1978.
Dahl R.A., A Preface to Democratic Theory, The University of Chicago Press, Chicago 1963.
Olszewski H., Słownik twórców idei, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1998.
Lepszy K., A.F. Modrzewski, Warszawa 1953.
Korolko M., Modrzewski. Humanista, pisarz, Warszawa 1978.
Korolko M., Andrzej Frycz Modrzewski, DiG, Warszawa 2000.
Shivley W. Ph., Sztuka prowadzenia badań politycznych, Zysk i S-ka, Poznań, 2001.
Piwko S., Frycza Modrzewskiego program reformy państwa i Kościoła, Warszawa 1979.
Voisé W., Andrzej Frycz Modrzewski (1503 -1572), Wrocław 1975.
Voisé W., Frycza Modrzewskiego nauka o państwie i prawie, Warszawa 1956.
Waśkiewicz A., Interpretacje teorii politycznej, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”,
Warszawa 1998.
SUMMARY
1. Ideas expressed in Comentariorum de Republica emendanda can be viewed as a
normative political theory; the article is but an attempt of its reconstruction.
2. A.F. Modrzewski’s political theory is composed of basic definitions, basic axioms,
and the argument (a few hypotheses).
3. The definitions describe the republic, customs, law and justified and fair war.
4. Axioms put forward the ideal, the goal to be attained in the Polish Republic of the
16th century.
5. The argument describes - in form of hypotheses - the way of reaching the above ends.
tepolki-wstie©simlat
tepolki-wstie©simlat
Tekst ukazał się w czasopiśmie K ultura i Edukacja, 1997, nr 1-2/07
Marek Simlat
ROBERTA A. DAHLA TEORIA PROCESU DEMOKRATYCZNEGO JEJ
ZNACZENIE DLA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ
Proces demokratyczny jest hazardem, w którym
stawką jest możliwość, że ludzie działając
autonomicznie, nauczą się działać właściwie.
Robert A. Dahl112
W poniższym artykule przedstawione zostaną następujące kwestie: ogólny opis sylwetki
naukowej R. Dahla, wskazanie zasadniczych elementów jego teorii procesu demokratycznego
z punktu widzenia jej funkcji edukacyjnej oraz wnioski, czyli wskazanie znaczenia
omawianej koncepcji dla kształcenia obywatelskiego.113
Ogólne przybliżenie naukowej sylwetki R. Dahla
Robert Alan Dahl, dziś 82-letni emerytowany profesor Uniwersytetu Yale. To
współczesny politolog amerykański. Jego dzieło jest w Polsce raczej słabo znane; z
ogromnego dorobku tego badacza została na nasz język przetłumaczona ledwie ostatnia
książka pt. Demokracja i jej krytycy, jeżeli nie brać pod uwagę dwóch fragmentów z książki
wydanej bezdebitowo114 a Uczony jest postrzegany przede wszystkim jako przedstawiciel
nurtu pluralistycznego w politologii. Nie bez przyczyny jest tutaj nagłośnienie w polskiej
literaturze słynnej polemiki z C.W. Millsem dotyczącej kwestii struktury władzy w USA - czy
jest ona elitystyczna czy pluralistyczna115 - oraz dwie książki S. Ehrlicha dotyczące
112 R.A. Dahl. Democracy and its Critics, Yale University Press, New Haven, 1989, s 192.
113 Rekonstrukcja teorii ma charakter wyjściowy dla celów artykułu - nie będzie więc przedmiotem osobnej i
szczegó³owej analizy; jej synteza została oparta na następujących pracach R,A Dahla: A Preface to Democratic Theory, The University of Chicago Press, Chicago 1963 (1956); Polyarchy. Participation and Opposition, Yale University Press New Haven, l971; Democracy, Liberty, and Equality, Norwegian University Press, Oslo 1986; Democracy and its Critics…. Edukacyjne wnioski z teorii oparte są po części na: „The Problem of Civic
Competence” w: Journal of Democracy, Vol. 3 nr 4, ss. 45-59.
114 Władza i polityka. Wybór tekstów ze współczesnej z politologii zachodniej pod red M. Ankwicza.
Wydawnictwo In Plus, Warszawa 1988.
115 Np. J. Staniszkis, „Millsa i Dahla spór o elitę władzy” w: Studia Socjologiczno- Polityczne, 1962, nr 12, ss.
157-167; A. Bryk, L. Rothenberg, „Elitarne i pluralistyczne koncepcje władzy - próba krytki immanentnej” w:
Studia Nauk Politycznych, 1982, Vol. 1. Najnowsze omówienie sporu i przyczyny owego „nagłośnienia”
omówione są w: L. Porębski, Behawioralny model władzy, Universitas, Kraków 1996.
tepolki-wstie©simlat
tepolki-wstie©simlat