Dariusz Zającswoistą filozofią życia i edukacji, odrzuca koncepcję człowieka, w której funkcjonują takie pojęcia jak m...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- dzy koteriami, ciągłe walki o przywileje, ciągłe wydzierki i rwactwo, a to z powodu owej potrzeby rajskiego ptaka wy-pełniającej każdego człowieka...
- człowiek czuje siępewniejszy w lasach pełnych dzikiego zwierza aniżeli wWarszawie, „gdzie sądowe pałace, gdzie majestat, gdzie miejsce sejmowe”...
- Wszystkie typy pracy wymagają od człowieka umiejętności współpracy z innymi, organizowania własnej pracy, radzenia sobie ze stresem, nawiązywania kontaktu,...
- – Czy jesteście w stanie podjąć długi marsz w tym deszczu?Młoda kobieta o całkiem ludzkim wyglądzie i człowiek – diabeł jęknęli...
- ponieważ dopóki nie będziemy wiedzieli więcej o tkwiących w człowieku siłach, nie możemy mieć nadziei, iż dowiemy się czegoś więcej o przyszłości i...
- Krzysztof przetarł palcami oczy i powtórzył bezdźwięcznym głosem: – Precz, precz, zabierzcie stąd tego człowieka...
- ““Zabij go, Tanneguy!”“ A teraz - de Giac roześmiał się konwulsyjnie - teraz ten człowiek, pod którego władzą było tyle prowincji, że można by nimi...
- RELIGIE ZBAWIENIATen typ religii jest zwizany z refleksj czowieka nad mierci i pragnieniem szczcia wiecznego...
- gołymi rękami orać stepy porośnięte kłującą trawą – do spółki z ogromnymi wołami, których jedno poruszenie może zabić człowieka...
- Ogniem i mieczem - Tom I Rozdzial VI- Moci ksi - odpar Bychowiec - aska to wysoka waszej ksicej moci, e mogc rozkaza, na moj wol to zdajesz, ktrej aski nie...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
in.: wychowanie, odpowiedzialność dorosłych za rozwój dzieci [Schoenebeck, za: Żłobicki, 1995, s. 19].
Świat doświadczany pedagogicznie i antypedagogicznie
Wydaje się, że można zrozumieć istotę antypedagogiki i świat postrzegany przez jej pryzmat poprzez zestawienie jej ze światem ujmowanym pedagogicznie. Obrazuje to poniższa tabela:
Analiza porównawcza światów doświadczanych pedagogicznie i antypedagogicznie
ŚWIAT PEDAGOGICZNY
ŚWIAT ANTYPEDAGOGICZNY
I. Socjocentryzm i socjoprioryzm Prymat społeczeństwa (państwa) nad jednostką ludzką („niemowlę jest jeszcze niemal przedmiotem").
Prawo pozytywne i prawo Boże:Prawo jest tu normą, której istnieniezależy od ustanowienia określonejwładzy i od społeczeństwa. Jest onowynikiem umowy społecznej lubideologii, bez udziału dzieci.Prawo jest andragocentryczne
Dorośli mają więcej praw niżdzieci.Dorośli są zobowiązani doochrony praw dziecka (mojjąje łamać, gdyż dzieci nie są podmiotami prawa, nie mogą się bronić).
Taksonomia praw dziecka jestsztuczna i minimalistyczna.Międzynarodowa KonwencjaPraw Dziecka jest protekcjo-nalistyczna i ma jedyniezrównać prawa dzieci różnychkrajów świata. I. Antropocentryzm
Prymat osoby ludzkiej w stosunku do
rzeczy („dziecko nie będzie, lecz już jest
człowiekiem").
1. Prawo naturalne:
Prawo wynika z natury, z faktu, że byt ludzki jest transcendentny w stosunku do całej rzeczywistości. Nie może zatem zależeć od jakiejkolwiek władzy czy umowy społecznej.
2. Wszyscy są równi wobec prawa.
a) Równość jest powszechna i absolutna(Deklaracja Praw Człowieka)
b) Dzieci mają prawo do uzyskaniapomocy, wsparcia ze strony dorosłych.
Taksonomia praw jest maksymali-stycznaZa takim rodzajem praw kryje sięhipokryzja, obłuda i krytycznapostawa dorosłych wobec dzieci.Koncepcja życia bez wychowania...
77
e)
Prawo formą panowania,
e)
Prawo jest formą porozumiewania
sterowania społeczeństwem.
się ludzi (podmiotów) ze sobą.
f)
Dzieci muszą być pozbawione
g)
Nie ma dowodów na to, że dzieci
podmiotowości wobec praw.
muszą być pozbawione praw.
MENTALNOŚĆ
MENTALNOŚĆ
PEDAGOGICZNA
ANTYPEDAGOGICZNA
3. Człowiek od urodzenia nie może
3. Każdy człowiek od urodzenia może
sam
stanowić o sobie.
sam
stanowić o sobie.
I. Mit kulturowy, że człowiek nie
I. Te
pokusa odstępstwa od wolności
jest i
wolny.
spowodowała pedagogizację świata.
a)
Zależność generacyjna jest
a)
Zależność generacyjna może być
naturalną, zdrową i uniwer-
zniesiona (podobnie jak zniesiono
salną cechą stosunków mię-
niewolnictwo, dominację religijną,
dzypokoleniowych.
rasową, płci itp.).
II. Mit o trwałości zła.
II. Człowiek jest istotą dobrą.
a)
Nie można dziecku zaufać; to,
a)
Ufam Tobie, twoim siłom i odczu-
jakim jest i kim jest, interesuje
ciom; dorośli akceptują dziecko
dorosłych głównie po to, by
takim, jakim ono jest.
mieli lepszy wpływ na dziecko.
b)
Permanencja braku zaufania
b)
Pełna autoafirmacja; człowiek
dorosłych do samego siebie;
nie popełnia błędów; każdy nosi
nakaz samowychowania, kon-
w sobie „skrzynię skarbów".
centracji na wadach, błędach itp.
c)
Dziecko jest homo educandus.
c)
Człowiek nie jest homo educandus.
d)
Wychowanie jest potrzebne,
d)
Człowiek nie musi być wycho-
możliwe i skuteczne.
wywany; wychowanie człowieka
jest niemożliwe i nieskuteczne.
e)
Dorośli lepiej wiedzą niż
e)
Każdy sam wie najlepiej, co jest
dzieci, co jest dla nich dobre.
dla niego dobre.
f)
Rozwój musi być sterowany
f)
Rozwój jest sterowany przede
zewnętrznie.
wszystkim wewnętrznie.
g)
Dorośli są odpowiedzialni za
g)
Każdy człowiek jest sam odpo-
dzieci.
wiedzialny za siebie, być odpo-
wiedzialnym tzn. być sprawcą
swoich czynów, doznań i myśli.
h)
Dorośli ponoszą konsekwencje
h)
Dzieci, tak jak i dorośli, ponoszą
nieodpowiedzialnych poczynań
konsekwencje swoich poczynań
własnych lub (w przypadku
adekwatnie do poziomu spraw-
nauczycieli) cudzych dzieci.
stwa.
78
Dariusz Zając
i) Dzieci są od urodzenia
i) Dzieci od urodzenia doświadczają
pozbawione możliwości
autoodpowiedzialności. Mają
doświadczania auto-
poczucie sprawstwa.
odpowiedzialności,
by z chwilą pełnoletności
automatycznie być
zobowiązanymi do niej.
j) Wychowanie musi być
j) Zamiast wychowania: przyjaźń,
przemocą strukturalną i sym-
wspieranie, wzajemne interakcje
boliczną.
(uczenie się).
k) Wychowanie bazuje na nie-
k) Ludzie są wobec siebie szczerzy,
szczerości, rozszczepieniu ról,
otwarci, są sobą.
tożsamości.
1) Kontrola, ocenianie, porów-
1) Samopoznanie, samokontrola,
nywanie ludzi ze sobą, z jakąś
samoocena, rywalizacja twórcza,
skalą (normą), konkurencja
nieantagonistyczna.
antagonistyczna.
4. Nauka jest wiedzą obiektywi-
4. Nauka jest wiedzą subiektywistyczną
styczną- eksperci decydują o tym,
- nie ma ekspertów od stosunków
jak żyć, co jest prawdą itp.
międzyludzkich.
5. Wiara w to, że można stworzyć
5. Wiara w człowieka.
lepszego człowieka, a dzięki
temu lepszy świat. („Kto jak kto,
ale to właśnie pedagogika jako
nauka zajmuje się tworzeniem
lepszego człowieka i lepszego
świata").
6. Podstawowe pytania pedagogiki
6. Ważnym pytaniem jest to, kim jestem
są następujące: Kim jest człowiek?