31 Por M...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- 13 Por...
- 335 Por...
- 31 S e u t e s by³ naczelnikiem jednego z plemion Odrysów...
- había hecho tantas guerras por idealismo, como todo el mundo creía, ni había renunciado por cansancio a la victoria inminente, como todo el mundo creta, sino que...
- 137 Cesarzowa zmarła 31 VIII 1056 w siedemdziesiątym szóstym roku życia (por...
- Takich bowiem istot, które by świadomieâ ciągle przeczyły, złego chciały i złe tworzyłyâ, nie ma między nami...
- 'II! "I101Kiptaryk - gugla, zarzutka z białego sukna bez rękawów w rodzaju kapuzy, którą w czasie niepogody na głowę zarzucają1...
- âźduchâ, jak nazywano takie dziwne, nie znajdujące potwierdzenia odczyty...
- Idąc wzdłuż rzędów tych prowizorycznych łóżek, Harry naliczył osiemnastu pacjentów, z których wielu było niezbyt starannie opatrzoÂnych, a wszyscy...
- W pewien sposób cieszyła się, że Egwene oraz jej przyjaciółek tu nie ma, cieszyła się, że nie może widzieć ich twarzy, a na nich, być może, piętna...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
P i e t r z a k , op. cit., s. 487-509.
32 Przedstawiciele praktyki i teorii dziennikarstwa midzywojennego zdawali sobie spraw, i wanie w poziom polemik prasowych i lekcewacy stosunek do czci
24
lacyjne oraz doktryna wypowiaday si niejednokrotnie, (cho jako stan faktyczny zna krytyk z kodeksw zaborczych jedynie k.k. niemiecki 193) ustalajc - mimo pewnych "potkni" - zasady aktualne moim zdaniem do dzi. Wida to zwaszcza na tle jedynej w okresie midzywojennym powanej prby tumienia krytyki naukowej - na tle procesu zakoczonego dnia 8 VI 1928 r. wyrokiem,, w ktrym Sd Okrgowy w Poznaniu skaza m. in. profesora Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie S. Kulczyskiego na kar grzywny za zniewag dokonan w recenzji podrcznika szkolnego. Wyrok Sdu Okrgowego stanowi tak wyrane - mimo fragmentarycznie susznych ustale - ograniczenie praw krytyki naukowej, e zosta zaskarony przez prokuratur i sta si przedmiotem rozprawy w Sdzie Najwyszym, ktry po> rozpoznaniu sprawy uchyli wyrok SO w Poznaniu i oskaronych, uniewinni3a. W motywach wyroku SN podano, i orzeczenie SO zapado z wyranym pogwaceniem 185 i 193 k.k. niemieckiego oraz art. 117 konstytucji RP z 1921 r. gwarantujcego wolno nauki. Wyjaniajc tre 193 k.k. niemieckiego SN uzna, e odbiera on cechy bezprawnoci zniewadze, ktra zostaa zadana w imi uprawnionych interesw i daje prawo do ujemnych ocen o pracach naukowych, a karze tego rodzaju zniewagi jedynie wwczas, gdy ich forma lub okolicznoci wrd jakich nastpiy, wskazuj na niewtpliwy zamiar sprawcy zniewaenia autora pracy naukowej. Ostra interwencja Sdu'Nrlwyszego przeciwko tej pierwszej w Polsce prbie tumienia krytyki naukowej, jak by wyrok SO w Poznaniu, zapobiegaa na przyszo powtarzaniu si podobnych wyrokw. W praktyce sdownictwa midzywojennego "wyrok sdu poznaskiego pozostawa odosobniony, jeeli chodzio o krytyk naukow"34. Linia wytyczona przez SN w 1929 r. jest respektowana w praktyce do chwili obecnej. W szeregu innych wypadkw sdy staway zawsze na stanowisku respektowania praw krytyki naukowej, dajc jednak do ostro, by miaa ona form zgodn z dobrymi obyczajami (np. OSN ZO 185/1934), dajc czsto przeprowadzenia dowodw prawdy co do zarzutw krytycznych, np. przy pomawianiu o plagiat. Reasumujc: okres midzywojenny w dziedzinie ochrony czci ludzkiej przed przestpstwa-
ludzkiej jest "najcisz chorob zawodow" (St. K a u z i k, O poziom polemik prasowych, Prasa, 1937, nr 8/9, s. 4-5).
33 Proces ten by wielokrotnie omawiany w szeregu opracowa. Por. W. W o 11 e r, Krytyka naukowa a obraza czci, odbitka z GSW, Warszawa 1929; J. S a w i c k i, Ochrona czci na tle krytyki i samokrytyki, Warszawa 1953 (Cyt.: Ochrona czci..., 1953), s. 37 i Ochrona czci... 1956, s. 103-104 (z tym, ./9 autor nie podaje dalszych losw wyroku Sdu Okrgowego w Poznaniu); M. Pit. i a k, op. cit; K. Daszkiewicz, Zniesawienie a krytyka naukowa, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, Warszawa-Pozna 1963, nr 3, s. 59-60; por. te tre zapadego w tej sprawie OSN ZO 340/1929.
34 M. P i e t r z a k, op. cit., s. 490.
25
mi prasowymi przynis, jeeli chodzi o stron ustawodawcz, dwie kodyfikacje prawa prasowego (1927 i 1938) oraz przepisy art. 255 i 256 k.k. Przepisy te, zwikszajc ochron czci ludzkiej, zarazem w niewielkim stopniu osabiy rzeteln krytyk spoeczn w stosunku do lat 1918- -1932. Orzecznictwo zgodnie z prawem odrzucio nieznan k.k. 1932 "dobr wiar" pochodn od dawnego' "dowodu prawdopodobiestwa" (k.k. rosyjski 1903 art. 536 p. 2), uznajc j za okoliczno majc wpyw na wymiar kary i ewentualnie jej zawieszenie (OSN ZO 273/1938). Dowodu prawdy wymagano jedynie co do istotnej treci zarzutu (np. OSN ZO 9/1939). Krytyka naukowa bya ochraniana przez sdy, ktre karay jedynie jej ekscesy. Wyeksponowaem tu elementy pozytywne okresu midzywojennego - byy jednak take orzeczenia SN czy te tendencje doktrynalne o wyranie zachowawczym obliczu 'w dziedzinie ochrony
i 35
czci