ZABURZENIA SOMATOFORMICZNE I DYSOCJACYJNE263depresyjne i przedwiekowe...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- zaburzenia nawyków i popędów 590 strategia leksykograficzna 369-370 czynnik biopsychiczny 712 destrukcyjne schematy relacji...
- Rozwój dzieci dyslektycznych jest nieharmonijny, dlatego też na tym etapie badania poszukuje się, w jakim zakresie jest on zaburzony i jaki jest stopień tego...
- A gdy Pietro zmarł przedwcześnie, Paweł III uczynił księciem Parmy i Placencji swego zięcia – Ottavia...
- Operator /;Operatory arytmetyczne;Priorytet operatorów w języku Visual Basic;Podział operatorów ze względu na funkcjonalność...
- - Mam wrażenie, że sami zapłacimy za drinki - orzekł Hanlon, dopijając piwa i stawiając szklankę na stole...
- - I niech ta rozmowa pozostanie między nami - rzucił leniwie mistrz Jedi...
- zobowi za wobec pracowników (gdy wynagrodzenia s płacone âźz dołuâ), zobowi za wobec dostawców, wynikaj cych z operacyjnego (manipulacyjnego) odroczenia...
- — Taki sam z pana dzieciak jak z biednego Brittlesa — odparła zapłoniona Róża...
- * - Oczywiście, być może chuligani - powiedział Wiktor...
- (52) miernicki sebastian, pan samochodzik i...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
W dwuletniej obserwa-
cji po zakoczeniu terapii obejmujcej 135 pacjen-
tw z zaburzeniami dysocjacyjnymi wyran popra-
w, jeli chodzi o objawy dysocjacyjne, nastrj
i potrzeb leczenia odnotowano u mniej wicej po-
owy spord tych, ktrych udao si odnale (tyl-
ko 54 osoby). U pacjentw, ktrzy dziki terapii
osignli integracj", poprawa utrzymywaa si
najduej (Ellason, Ross, 1997).
WTPLIWOCI CO DO DYSOCJACYJNYCH ZABURZE
TOSAMOCI
Pozostaje jednak wiele wtpliwoci co do samego
istnienia zaburze dysocjacyjnych. Nic dziwnego,
e dysocjacyjne zaburzenia tosamoci s polem bi-
twy, na ktrym cieraj si sprzeczne interesy r-
nych grup i ideologii. Dysocjacyjne zaburzenia to-
samoci przyczyniy si do odrodzenia psychoana-
lizy, od dawna zwalczanej ze wzgldu na brak em-
pirycznego poparcia jej tez. Zgodnie z zaoeniami
psychoanalizy przyczyn tych zaburze ma by
wypieranie wspomnie o maltretowaniu w dzieci-
stwie. Teoretycy poznawczy i behawioralni nie
uznaj natomiast motywowanych niewiadomie
procesw, takich jak wypieranie i dlatego, nie znaj-
dujc wyjanienia dysocjacyjnych zaburze tosa-
moci, powtpiewaj o ich istnieniu. Po drugie, bar-
dzo wan stron w tym sporze s prawnicy i sdy.
Dysocjacyjne zaburzenia tosamoci su niekiedy
jako usprawiedliwienie powanych przestpstw,
a zatem obie strony w wielu procesach sdowych
maj interes w uzasadnieniu trafnoci lub nietrafno-
ci tego argumentu. Po trzecie, dysocjacyjne zabu-
rzenia tosamoci, ktrych rdem maj by wspo-
mnienia o maltretowaniu w okresie dziecistwa, nie-
uchronnie budz ostre kontrowersje na temat faszy-
wych wspomnie (zob. rozdzia 15). Wreszcie, dy-
socjacyjne zaburzenia tosamoci mog by udawa-
ne przez osob, ktra zna ich objawy, i dlatego za-
wsze istnieje moliwo symulacji.
Najwicej zastrzee budz relacje o wykorzy-
stywaniu seksualnym w dziecistwie, podawane
przez wielu pacjentw z dysocjacyjnymi zaburze-
niami tosamoci. Z wyjtkiem przeprowadzonych
przez Dorothy Lewis bada dwunastu zabjcw
(ramka 6-2) w innych doniesieniach o dysocjacyj-
nych zaburzeniach tosamoci wspomnienia o wy-
korzystywaniu seksualnym we wczesnym dzieci-
stwie na og nie zostay potwierdzone. Niektrzy
psychologowie nie dowierzaj wspomnieniom doro-
sych pacjentw (Ganaway, 1989; Putnam, 1989).
Spoeczestwo jest natomiast ostatnio znacznie bar-
dziej skonne do odkrywania rodzinnych tajemnic
i zawierzenia dziecku". W rezultacie na pocztku
lat dziewidziesitych XX wieku, po eksplozji dia-
gnoz dysocjacyjnych zaburze tosamoci, bardzo
modna staa si terapia przywracania pamici". Le-
czenie polega na nakanianiu pacjenta do zgbiania
pamici i odkrywania dawno zapomnianych wspo-
mnie maltretowania, zwaszcza wykorzystywania
seksualnego, ktre moe by rdem problemw
w wieku dorosym. Wytworzya si tendencja do
lekkomylnego przyjmowania szczegowych, nie-
prawdopodobnych i sprzecznych relacji, co stanowi
zagroenie dla uzyskanej z trudem wiarygodnoci
naukowej dysocjacyjnych zaburze tosamoci. Te-
rapia przywracania wspomnie jest dzisiaj uznawa-
na za bardzo kontrowersyjn, a niektre fakty wska-
zuj, e czasami opiera si na faszywych wspo-
mnieniach, a niekiedy moe szkodzi pacjentom,
niezalenie od tego, czy wspomnienia s prawdzi-
we, czy faszywe.
W dyskusji nad dysocjacj i dysocjacyjnymi zabu-
rzeniami tosamoci David Spiegel (1990) wyodrb-
nia kategori osb poddajcych si hipnozie pitego
stopnia". Zalicza si do nich tylko 5 procent popula-
cji. S to osoby wyjtkowo podatne na hipnoz, bar-
dzo atwo ulegajce sugestii, wykazujce patologicz-
n ulego wobec terapeuty oraz brak krytycyzmu.
Osoby te przekazuj ywe, bogate i szczegowe
wspomnienia" ze stanw transu, nie majce rzeczy-
wistych podstaw. Prawie wszyscy pacjenci z dysocja-
cyjnymi zaburzeniami tosamoci nale do katego-
rii pitego stopnia" (Ganaway, 1989).
Biorc pod uwag relacje pacjentw z dysocja-
cyjnymi zaburzeniami tosamoci, naley uwzgld-
ni znaczne ryzyko ich skaenia pseudowspomnie-
niami. Wielu pacjentw George'a Ganawaya opo-
wiadao mu barwne historie spotka z demonami,
anioami, homarami, kurcztami, tygrysami, z Bo-
giem czy z jednorocem. Jedna z pacjentek, pi-
dziesicioletnia Sarah z rozpoznaniem zaburze dy-
socjacyjnych, doznaa urazu, gdy Carrie, jej picio-
264
ROZDZIA 6
letnia druga ja", przeywaa ponownie z drobny-
mi szczegami scen brutalnego gwatu i morder-
stwa dwunastu koleanek ze szkki niedzielnej.
Przywdca sekty oszczdzi Carrie, bo miaa pecho-
wy numer trzynasty. W trakcie dalszych poszukiwa
trzecia osobowo imieniem Sherry wyznaa, e
stworzya Carrie, aby pokona strach, ktry ogarnia
j, gdy babcia czytaa jej przeraajce opowieci
o mordercach (Ganaway, 1989).
Cho badania Lewis nad losami dwunastu zabj-
cw potwierdzaj czciowo, e zaburzenia dysocja-
cyjne s skutkiem wykorzystywania seksualnego
w dziecistwie, to inne wtpliwoci pozostaj. Za-
strzeenia budzi zwaszcza przywracanie wspo-
mnie w trakcie terapii. W roku 1990 w stanie Wa-
szyngton wiadczeniami z mocy ustawy o ofiarach
przestpstw objto osoby, ktre przyznaway si do
wypartych wspomnie wykorzystywania seksualne-
go w dziecistwie. W roku 1996 waszyngtoski De-
partament Pracy i Przemysu podsumowa wstpne
dane statystyczne dotyczce wynikw terapii trzy-
dziestu losowo wybranych pacjentw (Loftus,
Grant, Franklin, Parr, Brown, 1996). Zanim przy-
wrcono w terapii wyparte wspomnienia, 10 procent
badanych miao myli samobjcze, 7 procent prze-
bywao w szpitalu, a 3 procent dokonywao samo-
okalecze. Po przywrceniu wspomnie myli sa-
mobjcze wystpoway u 67 procent, w szpitalu
przebywao 37 procent, a samookaleczenia stwier-
dzono u 27 procent. Dziewidziesit siedem pro-
cent badanych twierdzio, e przecitnie od sidme-
go miesica ycia byli wykorzystywani przez rodzi-
cw lub czonkw rodziny podczas rytuaw satani-
stycznych. Jak zaznaczono, pacjenci (87 procent)
leczyli si u najlepszych terapeutw. Byli to ludzie
wyksztaceni, 83 procent pracowao zawodowo
przed rozpoczciem terapii. Po trzech latach tylko
10 procent byo zatrudnionych, 50 procent yo
w separacji lub byo po rozwodzie, wszyscy odsu-
nli si od dalszych czonkw rodziny. Nie wiado-
mo, czy wspomnienia byy prawdziwe, ale ich przy-
wrcenie miao dramatyczny wpyw na ycie wielu
pacjentw.
Powinnimy zatem pozosta sceptyczni wobec
rzetelnoci niektrych opowieci o wykorzystywa-
niu, zwaszcza tych najbardziej egzotycznych oraz