Pomijaj�c bardziej szczeg�ow� analiz� procesu sekularyzacji, om�wiony zostanie sam pluralizm, a tak�e proces jego nasilania si�...

Odnośniki

Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
Jeśli rodzice nie dadzą dziecku doświadczyć miłości, jeśli nie ujawnią swoim zachowaniem, że samo jego istnienie jest dla nich radością, dziecko odwróci od...
187mo�emy przyj�� jako zasad�, �e ka�dy kraj wymieniony w�r�d owych affines le�a� na zewn�trz granic tego pa�stwa, jako jego �bok" (tatu�] Kieruj�c si� t� zasad�,...
się krew we mnie rozgrzeje, zapomnę, żeś kobietą i piękną! Zaprawdę, mogę ujrzeć tylko szpiega, co tym dla mnie wstrętniejszy, że jego panem Rzymianin!...
– Nie masz powodu, by kochać którekolwiek ze swych rodziców, Gwydionie – powiedziała Morgiana i jej dłoń zacisnęła się na jego ręce, ale zadziwił...
I nagle, jakby zmysły postradał, porwał się z siedzenia i chwyciwszy w obie ręce chudego dryblasa, co kawę roznosił i węgle do fajek, począł głową jego tłuc o...
Popatrzył na mnie, niemal widziałem trybiki obracające się pod jego czaszką i nagle twarz mu pobielała, oko rozwarło się szeroko, a czoło zrosiły krople potu...
klientów spośród ogółu klientów jego sklepu...
9 W książce tej termin „hitlerowski holokaust" odnosi się do wydarzeń historycznych, natomiast termin „holokaust" oznacza jego ideologiczne...
WIANO �WI�TEJ KINGI28Zaledwie trzyna�cie lat mia� ksi�� Boles�aw, zwany p�niej Wstydliwym, gdy panowie w jego imieniu rz�dy sprawuj�cy, postanowili mu �on�...
Źródła w Antibes podają, że Jordana zatłuczono na śmierć zaledwie w kilka dni po jego weselu i po tym, jak wydostał pijaną bratową ze szponów portowego opryszka...

Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.

Rozpatruj�c zjawisko pluralizmu, nale�y zauwa�y�, jak ono funkcjonuje w strukturze i kulturze spo�ecze�stwa, a nast�pnie, na ile zaznacza si� w warunkach spo�ecze�stwa polskiego.
1. PLURALIZM SPO�ECZNY A RELIGIA
I Socjologowie wsp�cze�ni, kt�rzy zajmuj� si� tym rodzajem pluralizmu, odwo�uj� si� zwykle do teoretycznego schematu analizy dwubiegunowej, wypracowanego przez klasyk�w socjologii, m.in. przez E. Durkheimai. Mimo pewnych brak�w, jakie ten schemat zawiera8, pozwala on na ukazanie spo�eczno-kulturowego kontekstu rozwoju pluralizmu spo�ecznego lub strukturalnego9. Wspomniane dwa bieguny okre�laj� terminus a quo i termi-nus ad �uem przemian strukturalnych spo�ecze�stwa! Pierwszy z nich, to typ spo�ecze�stwa prostego, za� drugi, to typ spo�ecze�stwa z�o�onego. Typy te jako typy idealne10 mog� by� r�nie charakteryzowane. Pos�uguj�c
7 The Division of Labor in Society. T�um. z j�z. francuskiego. Glencoe 111 1947 s. 130.
8 Por. J. Turowski, A. Bornus. Drogi modernizacji wsi. Przenikanie innowacji do rolnictwa i wsi wojew�dztwa lubelskiego. Warszawa 1970 s. 13-16.
9 "Der strukturelle Pluralismus besteht in einer Vielfalt von spezialisierten Institutionen, die sich die Aufgabe aneignen, eine besondere soziale Funktion zu erfullen". Warto doda�, �e pluralizm kulturowy zostat zdefiniowany nast�puj�co: "Der kulturelle Pluralismus ist gekenn-zeichnet von mehreren und verschiedenen "Sinnsystemen" oder "Lebensphilosophien". (G. Milanesi. Religionssoziologie. Wandlungsprozesse im religi�sen Verhalten. T�um. z j�z. w�oskiego. Koln 1976 s. 36).
10 Przez "typ idealny" rozumie si� tutaj pewien zesp� cech i element�w uznanych za wa�ne, uporz�dkowanych i powi�zanych w pewn� ca�o�� poj�ciow�, s�u��cych jako "ramy idealne" do uchwycenia z�o�onej rzeczywisto�ci spo�ecznej. W socjologii poj�cie typu idealnego wypracowali M. Weber i E. Troeltsch.
359
si� terminologi� Durkheima przyjmujemy, �e pierwszy z nich opiera si� na "solidarno�ci mechanicznej", a drugi na "solidarno�ci organicznej"11.
Typ spo�ecze�stwa o "solidarno�ci mechanicznej" odznacza si� nast�puj�cymi cechami: a) niskim stopniem zr�nicowania "status�w-r�l" opartych na cechach naturalnych, jak p�e� i wiek; b) stosunkami spo�ecznymi "zamkni�tymi", ograniczaj�cymi si� do ma�ych wsp�lnot (np. rodzina, s�dzie-dztwo, spo�eczno�� lokalna) oraz nacechowanymi partykularyzmem i spo�eczn� izolacj�; c) wsp�lnym systemem warto�ci, wierze�, symboli i wzor�w zachowa�, co sprawia, �e konsens wyst�puje w szerokim zakresie i ma poniek�d spontaniczny charakter.J
Ten typ spo�ecze�stwa, jak zaznaczono wy�ej, pod wp�ywem r�nych czynnik�w podlega� zmianie w okre�lonych momentach historycznychf W jego ramach rozwija� si� inny, bardziej kompleksowy typ spo�ecze�stwa o "solidarno�ci organicznej". W przeciwie�stwie do uprzednio wymienionych cech, spo�ecze�stwo o "solidarno�ci organicznej" charakteryzuje si�: �^wysokim stopniem zr�nicowania "status�w-r�l", opartym na cechach nabytych, jakie rozwini�ty si� pod wp�ywem wzrostu podzia�u pracy, np. zaw�d, pozycja spo�eczna, wykszta�cenie: b) stosunkami spo�ecznymi "otwartymi", obejmuj�cymi r�ne wyspecjalizowane grupy i instytucje spo�eczne, kt�re pozostaj� we wzajemnym wsp�zawodnictwie: c) zr�nicowanymi systemami warto�ci: wierze�, symboli i wzor�w zachowa�, co utrudnia osi�gni�cie kon-sensu, a sprzyja konfliktom i dewiacjom J