jakie niosąz sobą teorie wychowania" [1998, s...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- CZ Ł O W IE K N IE P E Ł N O SP R A W N Y JA K O „IN N Y ” W U JĘ C IU K O N C EPC JI S O C JO L O G IC Z N Y C H 93 Niepełnosprawność może pociągać za sobą nie tylko negatywne...
- doywotnikiem a zobowizanym takie stosunki, e nie mona wymaga odstron, eby pozostaway nadal w bezporedniej ze sob stycznoci, sd nadanie jednej z...
- Pewnego wieczoru Faks specjalnie przyszedł do Robintona, by go wyzwać na pojedynek walki wręcz; nie ze sobą, ale z jednym ze swoich młodych gospodarzy...
- Nieco przed sobą Kalam dostrzegł na tle ochrowej chmury plamę szarości, która zmierzała w jego stronę...
- aby zaniechali usprawiedliwiania przed sobą różnych swych zachowań, przyjęli odpowiedzialność za własne czyny i przeżyli poczucie winy...
- - Sprowadziłam z sobą do Fal Dara dwie młode kobiety, Matko - powiedziała Moiraine...
- lękam, siedzieć będę, dopóki od brata nie otrzymam wiadomości, co chce, abym z sobą po- stanowiła...
- Powłócząc nogami, pogrążył się w ciemności, za sobą słyszał ludzi śpiewających „Już się nie bój dłużej”...
- na tym poprzestaje i ani za sobą, ani za nikim, jak wiesz, się nie wstawia i rad by księcia wię- cej do oszczędności niż do wspaniałości nakłonić...
- Rozmawiały przez parę minut, dopóki gromadka dzieci nie porwała ze sobą Marged...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
25]; · model trzeci, to badania porównawcze (komparatystyczne) teorii wychowania, których przedmiotem powinno być sporządzanie mapy współczesnych teorii wychowania pozwalającej dostrzegać ich wzajemne usytuowanie względem siebie i „otoczenia", rekonstrukcja ich treści oraz odnoszenie ich do uwarunkowań społeczno-kulturowych. Ten ostatni aspekt jest szczególnie istotny w sytuacji, gdzie pod terminem „teorie wychowania" rozumiemy także i te, które sytuują się w kategorii „wpływów" i „zapożyczeń" różnych dyskursów, wpisywania ich w tworzoną „kartografię" teorii wychowania bez naruszania ich specyfiki społecznej i narodowej [zob. Śliwerski 1998, s. 20-37].
Wobec każdego z prezentowanych tu modeli w ramach orientacji na me-tadyskurs można zgłosić, podobnie jak w przypadku metateorii, różne zastrzeżenia. Nie o nie jednak tu chodzi. Najważniejsze jest przewartościowanie swojego myślenia o teoriach wychowania na tyle, by nie sądzić, iż są one zdolne do poddania całości rzeczywistości wychowawczej jednej mierze usystematyzowanego wyjaśnienia. Wyjaśnienie to jest bowiem polifoniczne, poli-centryczne, dyskursywne. Zamiast poszukiwać, niekiedy za „wszelką cenę", porządku i systematyczności w tak złożonej materii, jaką jest wychowanie i jego teorie, może lepiej przyjąć strategię proponowaną przez H. W. Simonsa: „strategię reportera przekazującego fakty, (...) wyważonego, bezstronnego prowadzącego dyskusje, filozofującego pluralisty, nauczyciela krytycznego myślenia, czy wreszcie adwokata diabla" [2000, s. 389].
Zarysowane w niniejszym tekście zjawisko wielości, wieloznaczności teorii wychowania, spowodowane różnymi przyczynami, a przede wszystkim złożonością i niedokreślonością przedmiotu poznania, jest traktowane niekiedy jako przejaw niskiego statusu metodologicznego tej dziedziny wiedzy pedagogicznej. Warto więc spróbować podjąć tę problematykę i zastanowić się nad określeniem owego statusu.
Bibliografia
Brezinka W., Metatheorie der Erziehung. Eine Einfiihrung in die Grundlagen der Erziehungswissenschaft, der Philosophie der Erziehung nnd der Praktischen Padagogik, Munchen -Basel 1978.
■W
Teoria czy teorie wychowania...
39
P I
Górniewicz J., Status metodologiczny teorii wychowania, [w:] Stare i nowe dylematy teorii wychowania, Toruń 1993.
Górniewicz J., Teoria wychowania (wybrane problemy), Toruń - Olsztyn 1996.
Kawula S., Antynomie współczesnego wychowania, [w:] Stare i nowe dylematy teorii wychowania, J. Górniewicz (red.), Toruń 1993.
Konarzewski K., Podstawy teorii oddziaływań wychowawczych, Warszawa 1982.
Kwieciński Z, Mimikra czy sternik. Dramat pedagogiki w sytuacji przesilenia formacyjnego, [w:] Spory o edukacją. Dylematy i kontrowersje we współczesnych pedagogiach, Z. Kwieciński, L. Witkowski (red.), Warszawa 1993.
Kwieciński Z, Tropy - ślady - próby - studia i szkice z pedagogii pogranicza, Poznań -Olsztyn, 2000.
Melosik Z, Edukacja i przemiany kultury współczesnej, [w:] Alternatywy myślenia o/dla edukacji, Z. Kwieciński (red.), Warszawa 2000.
Pałka S., Kierunki rozwoju pedagogiki i ich metodologiczne konsekwencje, [w:] Teoretyczne podstawy pedagogiki, S. Pałka (red.), Kraków 1987.
Pałka S., Metodologiczne aspekty uprawiania pedagogiki, [w:] Orientacje w metodologii badań pedagogicznych, S. Pałka (red.), Kraków 1998.
Pałka S., Pedagogika w stanie tworzenia, Kraków 1999.
Problematyka wychowania w twórczości polskich socjologów. Wybór źródeł, t. 1, W. Ambroziak, J. Modrzewski, Koszalin 1998.
RutkowiakJ., (red.), Odmiany myślenia o edukacji, Kraków 1995.
Simons H. W., Metapedagogia: dialektyczne podejście do ideologicznych dylematów, [w:] Alternatywy myślenia o/dla edukacji, Z. Kwieciński (red.), Warszawa 2000.
Sliwerski B., Współczesne teorie i nurty wychowania, Kraków 1998.
Tchorzewski A., Teoria wychowania. Próba określenia przedmiotu i zadań badawczych, [w:] Wychowanie w kontekście teoretycznym, A. Tchorzewski (red.), Bydgoszcz 1993.
Tchorzewski A., Dyskurs wokół paradygmatu teorii wychowania, [w:] Z problematyki metodologicznej teorii wychowania, A. Tchorzewski (red.), Bydgoszcz 1994(a).
Tchorzewski A., Geneza i rozwój teorii wychowania, [w:] Nauki pedagogiczne w Polsce. Tradycje, współczesność, przyszłość, S. Michalski, R. Ossowski (red.), Bydgoszcz 1994(b).
Witkowski L, Edukacja i humanistyka, Warszawa 2000.
Wolff-Powąska A., Oswojona rewolucja, Poznań 1998.
Wołoczko K., O jedności i sprzecznościach teorii wychowania, [w:] Teoria wychowania w akademickim kształceniu nauczycieli, A. Denisiuk (red.), Bydgoszcz 1988.
Ewa Kubiak-Szymborska
Metodologiczny status teorii wychowania
Potrzeba analizy metodologicznych problemów teorii wychowania
Analiza metodologicznych problemów różnych dyscyplin naukowych należy do zagadnień niezmiernie ważnych, a równocześnie trudnych. Jej waga wynika z co najmniej trzech źródeł: