Norma PN-N-01222 :1978 Kompozycja wydawnicza książki...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- Copyright by Wydawnictwo ZĹ‚ote MyĹ›li & Piotr Surdel FOREX – ANALIZA TECHNICZNA – darmowy fragment – kliknij po wiÄ™cej â—Ź str...
- Józef Cud, Architektura życia Złam przeszkody blokujące Twoje prawo do szczęścia i dobrobytu! Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Józef...
- - Nuria Monfort powiedziała mi, że pracownik kostnicy zadzwonił do wydawnictwa trzy dni później, kiedy ciało zostało już pogrzebane w zbiorowym grobie...
- 1179 Podstawowe zwroty w języku niemieckim i angielskim dla farmaceutów W związku z EURO 2012 wydawnictwo MedPharm przygotowało dla...
- Felix Mendelssohn-Bartholdy32Mendelssohna z przyczyn narodowo[ciowych zniknBa zupeBnie ze scen, posta kompozytora przywoBywaB tylko ten jeden tytuB
- ksišżki do klasy siódmej, ósmej,23a nawet kilka do dziewištej, i je też pochłonšł...
- Ale tu jest tak napisane - uroczyście zapewnił Dor, stukając palcem w książkę...
- obserwatorka 6
- Ulice Mardecin wybrukowane były granitowymi płytami, wytartymi przez całe pokolenia stóp i kół wozów, wszystkie zaś budynki zbudowano albo z cegły, albo z...
- Nałgała mu coś o jednym jedynym weekendzie w łóżku z narzeczonym, który poszedł do wojska i zginął, co potem okazało się szczerą prawdą, gdyż...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
Postanowienia ogólne zawiera znowelizowane zasady, które były przedmiotem wcześniej obowiązujących, odrębnych norm: PN-N-01173 : 1965 Przepisy bibliograficzne. Kompozycja wydawnicza książki; PN-N-01162 : 1970 Kompozycja wydawnicza tytulatury książki; PN-N-01166 : 1962 Przepisy bibliograficzne. Spis treści książki oraz PN-N-01172:1964 Przepisy bibliograficzne. Indeksy w układzie abecadłowym do książek. Norma ta została po raz pierwszy zredagowana jako norma arkuszowa, w której arkusze jako elementy normy grupowej wyznaczają bardzo konkretne części całości, a jednocześnie są niezależne w postanowieniach wyznaczonych poprzez swoją tematykę. Arkuszowy układ normy jest bardzo dogodny dla kontynuacji prac normalizacyjnych; każdy arkusz może być ustanawiany i nowelizowany oddzielnie, bez konieczności zmiany postanowień dotyczących całości, np. w przypadku, gdy nie rozpoczęto lub jeszcze nie ukończono prac nad poszczególnymi arkuszami. W cytowanej już pracy J. Pelcowej, wśród ocen i komentarzy dla zmian dokonujących się w normalizacji bibliograficznej, autorka pozytywnie ocenia zjawisko powstawania norm arkuszowych. Ponadto dostrzega: a) stałe rozszerzanie się tematyki norm, b) rozwój norm terminologicznych, koniecznych do coraz większego uściślania pojęć, c) rozrastanie się objętości norm, speł-
55
niających obecnie rolę instrukcji, a w związku z tym stwierdza: d) przedłuża się okres opracowywania norm, e) niekorzystna wydaje się zasada nowelizacji norm bibliograficznych co 5 lat (celowa np. dla norm technicznych)6. Jako potwierdzenie wniosku o spełnianej obecnie coraz lepiej instruktażowej roli norm można przytoczyć dane o objętości niektórych z nich: arkusz 2. normy PN-N-01152 dla wydawnictw ciągłych liczy 92 strony, arkusz 7. dla dokumentów dźwiękowych - 60 stron.
Ze względu na międzynarodową normalizację prac bibliograficznych, coraz częstszą praktyką staje się tłumaczenie postanowień ISO. Na podstawie jednego z ostatnich, poddawanego obecnie ankietyzacji7, określonego jako projekt PrPN-ISO 690-2 dla dokumentów elektronicznych, zauważyć można nowe tendencje w redagowaniu norm, zgodne zresztą z przewidywaniami J. Pelcowej. Widoczna jest zasada stałego rozbudowywania terminologii: w p. 3 zatem prezentowane są definicje dotyczące autorstwa, postaci dokumentu elektronicznego, listy dyskusyjnej, pliku (jest to zorganizowany zbiór danych przeważnie składający się z powiązanych rekordów, s. 11), rekordu (grupa danych przeważnie traktowana jako całość, podzbiór pliku, s. 11). W p. 4 norma określa źródła informacji: dla dokumentów elektronicznych internetowych powinny to być dane włączające tytuł, daty, lokalizację wersji, która jest cytowana i lokalizację w sieci, dzięki której uzyskano dostęp do wersji (wydania); p. 5 dotyczy zasad sporządzania przypisów bibliograficznych w elektronicznych wydawnictwach zwartych, bazach danych i programach komputerowych oraz ich fragmentach, a także artykułach, wydawnictwach ciągłych i biuletynach elektronicznych. Norma prezentuje dużą liczbę przykładów, dzięki czemu może stanowić ważne źródło przy redagowaniu opisów dla dokumentów elektronicznych.
Norma ISO 690-2 jest normą międzynarodową i została opracowana przez Komitet Techniczny ISO/TC, Informacja i dokumentacja (Techni- * cal Committee ISO/46, Information and documentation), Podkomitet SC 9, Kompozycja, opis i identyfikacja dokumentów (Subcommittee 9, Presentation, identyfication and description of documents). Składa się z arkuszy: ISO 690 Documentation - Bibliographic references - Con-tent, form and structure (nowelizowana jako ISO 690-1) oraz ISO 690-Part 2: Electronic documents or parts thereof.
Polskie prace normalizacyjne uwarunkowane są więc przede wszystkim działaniami organizacji międzynarodowych: ISO (dokonuje się tłumaczeń jej postanowień) lub organizacji bibliotekarskich, zwłaszcza IFLA (w Dziale Rejestracji Bibliograficznej IFLA czyli DMsion IV: Bibliographic Control, składającym się z trzech sekcji: Bibliografii, Katalogowania oraz Klasyfikacji i Indeksowania) - dla zagadnień nie podej-
6 J. Pelcowa: Polskie normy..., s. 28-29.
7 Tekst rozdziału został ukończony w lipcu 2000 r.
56
mowanych przez ISO. Dotyczą one np. programu UBCIM (Universal Bibliographic Control and International MARC), ISBD, formatu UNI-MARC oraz standaryzacji wytycznych dla rekordów kartotek wzorcowych (Guidelines for Authority Entries and References). Normalizacja opracowywania informacji wiąże się ściśle z jej udostępnianiem, zatem w ramach programu UDT (Universal Data Flow) kontynuuje się prace nad szerszym umożliwianiem elektronicznego przekazywania informacji w ramach współpracy międzybibliotecznej i zastosowaniem w tym systemie norm OSI (Open Systems Interconnection - Współdziałania Systemów Otwartych).
Kierunki prac PKN koncentrują się wokół różnorodnych działań, związanych przede wszystkim z automatyzacją procesów informacji:
• kontynuacji prac nad arkuszami opisu bibliograficznego PN-N-01152 (arkusz 5) oraz opracowania instrukcji opisu mikroform;
• przygotowania zestawu znaków dla potrzeb wymiany informacji bibliograficznej;
• nowelizacji kodu nazw języków i kodu krajów;
• opracowania wspólnego języka komend do interaktywnego wyszukiwania informacji;
• aktualizacji międzynarodowych systemów numeracji dokumentów: ISO 3297 dla ISSN oraz ISO 3901ISRC (International Standard Re-cording Code - Międzynarodowe Znormalizowane Oznaczenie Nagrań);
• oznaczania zasobu8.
Poradniki metodyczne
Wśród poradników istotne miejsce zajmują wydawnictwa Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich i Biblioteki Narodowej, zwłaszcza niektóre pozycje serii „Prace Instytutu Bibliograficznego"9. Publikacje te mają ogromne znaczenie dla ujednolicania prac bibliograficznych w Polsce, zwłaszcza w okresie wprowadzania wielu innowacji, wynikających z przejmowania ustalonych zasad międzynarodowych. Poradniki autorstwa Marii Lenartowicz, Marii Janowskiej, Jadwigi Sadowskiej, Anny Paluszkiewicz i in. są dużą pomocą dla opisujących dokumenty czy wprowadzających dane do systemów wyszukiwawczych. Przepisy katalogowania książek. Cz. 1, Opis bibliograficzny, opracowane przez Marię Lenartowicz (1983, 1986) stały się kanonem, na którym opierają się
8 M. Janowska: Normy ..., s. 166-167.
9 Zob. zwłaszcza najnowszą publikację z tej serii (nr 35) pt. Polska bieżąca bibliografia narodowa. Dobór i selekcja materiału. Pod red. J. Sadowskiej. Warszawa 1999.
57