wiadu Armii Krajowej na obszar Podhala...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- Krótko mówiąc, dokonanie aktu agresji w sumie ponad 10 000 osób z różnych krajów twierdzenia tej hipotezy dostarczyły badania powoduje co prawda...
- części doradców odrzucających z założenia jakiekolwiek argumenty wskazujące na specyfikę krajów posocjalistycznych (jako grupy) oraz wielkie różnice...
- proporcje finansowania krajowego i zagranicznego muszą być ustalaneodrębnie dla każdego kraju, ponieważ w różnych warunkach występująróżne...
- zostając przy władzy - fakt bez precedensu - na trzecią kadencję, a potem odegrało istotną, być może decydującą rolę w podtrzymaniu oporu Armii...
- Niemcy miały kluczowe znaczenie: stanowiły deklarowany cel Armii Czerwonej i dostarczały bolszewikom mocnych podstaw do optymizmu...
- W życiu są obecne rozmaite problemy – w związkach międzyludzkich, w pracy, w życiu osobistym...
- and be so angry that theyâd take it out on anyone who happened to have been around at the time...
- 7211 Richard Blum7212 Richard Boes7213 Richard Bohringer7214 Richard Bonehill7215 Richard Boone7216 Richard Bradford7217 Richard...
- - W żyłach lorda Kerovana płynie trochę Starej Krwi...
- aspektach pojęcia, wyróĹśnionych międzyobserwowalne...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
Prowadzi je Wadysaw Boczo Wiktor".
Zasug siatki S-3 byo m.in. zgromadzenie
dokumentacji fotograficznej dziaa gestapo
i zdj prominentw hitlerowskich w Zako-
panem. Na uytek wywiadu kilka zakadw
fotograficznych w Zakopanem robio
lewe" odbitki z filmw niemieckich. Spe-
cjaln sieci kuriersk materiay te via Kra-
kw trafiay do Londynu.
Pooony poniej murowany budynek (ul.
Kasprusie 34), obecnie siedziba przedsi-
biorstwa wodno-kanalizacyjnego, zosta wy-
budowany w 1922 r. i miecia si tam
pierwsza przemysowa wytwrnia nart braci
Kazimierza i Aleksandra Schiele. W 1950 r,
zakad zosta upastwowiony, a w kilka lat
potem czciowo spon. W trakcie odbu-
dowy zmieniono poprzedni architektur,
m.in. zabudowujc wygldy w drewnianym
dachu. W 1969 r. wytwrnia nart zostaa
przeniesiona do nowoczesnej siedziby w
Szaflarach.
Odchodzca od ulicy w prawo cieka pro-
wadzi do pooonej nieco niej willi
Atma", mieszczcej obecnie Muzeum Ka-
rola Szymanowskiego (Rozdz. Ul-5).
Obok Atmy", znajduje si dom (ul. Kas-
prusie 15), w ktrym w lecie 1892 r. mie-
szka Wadysaw Matlakowski.
Wadysaw Matlakowski (1850-95), lekarz-
chirurg, literat i tumacz z angielskiego,
wielki mionik i znawca folkloru podhala-
skiego. Z powodu grulicy puc od 1886 r.
bywa rokrocznie w Zakopanem, gdzie
przyjani si z Mari i Bronisawom Dem-
bowskimi, Zygmuntem Gnatowskim i Sta-
nisawom Witkiewiczem. Jest autorem fun-
damentalnych i niczym do dzisiaj nie zasta-
97
7 Zakopane - przewodnik historyczny
II. Trasy
Trasa 3. Krupwki - Kocieliska - Za Strugiem - Regle - Strayska - Kasprusie -
Kocieliska - Krupwki
Wadysaw Matlakowski
pionych prac o kulturze materialnej Podha-
lan: Budownictwo ludowe na Podhalu" i
Zdobienie i sprzt ludu polskiego na Pod-
halu". Pomiertnie wydano jego literackie
Wspomnienia z Zakopanego". Rwno-
legle z badaniami nad gralszczyzn-praco-
wafnad ogromnym dzieem z zupenie innej
dziedziny: w 1894 r. ukaza si jego Ham-
let - krlewiec duski" - pikny, krytyczny
przekad dramatu W. Szekspira. Nadto jest
Matlakowski autorem kilkudziesiciu roz-
praw z zakresu chirurgii.
Wielk zasug Matlakowskiego jest zains-
pirowanie Stanisawa Witkiewicza do stwo-
rzenia stylu zakopiaskiego. rdem dla
podhalaskich studiw Matlakowskiego
byy zbiory etnograficzne Dembowskich i
Gnatowskiego oraz wasne obserwacje au-
tora dokonywane w terenie i w domach, w
ktrych si zatrzymywa - przede wszys-
tkim w Sobczakwce" (trasa 2-C) i w
domu, przed ktrym obecnie stoimy.
W 1892 r. Matlakowski wynaj tu mieszka-
nie od Teresy Soboniowej (pniej dom
nalea do jej zicia, Jzefa Walczaka). Tutaj
wanie pracowa nad Hamletem". W
domu przy Kasprusiach na obszernym
ganku przygotowywa take opisy i tablice
rysunkowe do Zdobienia ...".
W pokoju, zajmowanym przez Matlako-
wskiego, pozostay do dzi malowida cien-
ne, wykonane przez ciko chorego pisarza i
artyst, przedstawiajce przyjazd furk do
Zakopanego, krzy na Gubawce, jesienny
pejza, wizerunek gralki i bukiet kwiatw.
W 1976 r., z okazji setnej rocznicy powsta-
nia Szkoy Przemysu Drzewnego w Zako-
panem, kontynuujcemu jej tradycje Zespo-
owi Szkl Zawodowych nadano imi Wa-
dysawa Matlakowskiego.
Dalej po prawej stronie ulicy (ul. Kasprusie
13) wznosi si stylowa willa Kasztelanka",
budowana z kocem ubiegego wieku przez
Jzefa Kasprusia Stocha z przeznaczeniem
na pensjonat. W pierwszych latach XX w.
zatrzymywa si tutaj Kazimierz Przerwa-
Tetmajer, m.in. pracujc nad Legend
Tatr". W 1932 r. dom zosta zakupiony od
Kolejowej Kasy Chorych w Katowicach
przez restauratora Adolfa Gauguscha i obec-
nie jest'wlasnoci jego crki i Wodzimierza
Trzaski, ktrych maestwo poczyo dwa
synne zakopiaskie Imperia gastrono-
miczne" - lokal Trzaski z restauracj Gau-
guscha w hotelu Karpowicza.
Za budynkiem przy Kasprusiach 20, zamie-
szkiwanym ongi przez Jzefa Galletha,
rzebiarza, zasuonego nauczyciela Szkoy
Przemysu Drzewnego, odchodzi w lewo
midzy domami niewielka, bezimienna
uliczka, ktr doj mona do ul. Kociel-
nej.
Nieco niej, przy gwnym cigu ulicy (ul.
Kasprusie 16) znajdowa si dom, w ktrym
w l. 1875-1910 mieszka najsynniejszy z
przewodnikw tatrzaskich - Klimek Ba-
chleda
98
II. Trasy
Trasa 3. Krupwki - Kocieliska - Za Strugiem - Regle - Strayska - Kasprusie -
Kocieliska - Krupwki
Dom Klimka Bachledy, ul. Kasprusie
Klimek Bachleda
Klemens Bachleda (1849-1910), przewod-
nik, ciela, budarz. Osierocony w dzieci-
stwie przez rodzicw, ima si rozmaitych
prac. By juhasem, pracowa jako ciela na
Sowacji, a w 1873 r. by grabarzem podczas
epidemii cholery. Wtedy ju rozpocz dzia-
alno przewodnicka i wkrtce sta si jed-
nym z najwyej cenionych przewodnikw i
najlepszych wspinaczy swoich czasw. Po-
siadajc niezwyky zmys orientacji umia