Wbrew opiniom rozpowszechnionym wśród zachodnioeuropejskich związkowców, nie wydaje się natomiast, aby motywem inwestowania w Polsce i krajach sąsiednich była...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- Już dawniej kilka razy udało mi się wślizgnąć między Żydów pracujących we dnie poza gettem; kontrola nie była ścisła, chyba tylko wariat pchałby...
- CEL PRACY Celem pracy była ocena poziomu wiedzy z zakresu udzie- lania pierwszej pomocy uczniów szkół ponadgimnazjalnych (liceum i technikum) oraz...
- w swej głowie wymalował, iż potym sztychując ono z rzeczą prawdziwą a widomą, chocia sama w sobie onad rzecz była dziwnie osobna, jednak przeciwko onej...
- Nasza skóra była ciepła, mózg pracował, serce tłoczyło krew w żyły, byliśmy tacy jak dawniej, jak jeszcze wczoraj, nie utraciliśmy nagle ramienia, nie...
- — Gdy przyjechaĹ‚em, byĹ‚a pani na dole?— Tak...
- Maria była ciekawa, jaki związek ma krew, która wyciekała spomiędzy jej nóg, z byciem panną, lecz matka nie umiała jej tego wyjaśnić...
- Melanię to wszystko razem więcej śmieszyło, niż irytowało, Felicja była wściekła, miała własne poglądy na nakrycie stołu i nie przywykła, żeby nią ktoś...
- — Czy moĹĽna ukryć caĹ‚Ä… rodzinÄ™? — Nigdy nie byĹ‚a zbyt liczna...
- Trzecią córką regenta, z którą najtrudniej sobie radził, była panna de Valois; ojciec nie mógł się oprzeć podejrzeniu, że jest ona metresą diuka de...
- Will zacisnął zęby, sama myśl o tej czynności była obrzydliwa, ale ją wykonał, potem dołożył starań, by odnosząc młodzieńca na posłanie nie narażać go...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
Zdaniem ekspertów oraz inwestorów polskie prawo pracy nie odbiega w istotny sposób od rozwiązań obowiązujących w Unii Europejskiej, według
394
Wybór lokalizacji
niektórych możliwości wprowadzania bardziej elastycznych stosunków pracy są w Polsce mniejsze niż za granicą (Góra 1996; Konkurencyjność 1997). Wielcy inwestorzy nie oczekują istotnych zmian i wzrostu kosztów socjalnych w wyniku wejścia Polski do UE. W opinii liderów związkowych warunki pracy w fabrykach w Polsce, w tym bezpieczeństwo i standardy socjalne, nie odbiegają obecnie od znanych im zakładów koncernu za granicą (Domański 2001). Polska jest, ze względu na swoją najnowszą historię, państwem mającym opinię kraju posiadającego silne związki zawodowe. Związki działają w większości dużych przedsiębiorstw sprzedanych inwestorom zagranicznym oraz w części zakładów wybudowanych od podstaw.
Polskę na tle UE charakteryzują także niższe inne koszty, np. usług lub energii. Ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym z 1991 r. korzystało 8% firm (Błuszkowski, Garlicki 1995), w 1995 r. pojawiły się ulgi podatkowe związane ze specjalnymi strefami ekonomicznymi.
Jedną z zasadniczych korzyści usytuowania produkcji w Polsce, podobnie jak i w innych krajach środkowoeuropejskich, jest bliskość geograficzna rynku niemieckiego i innych krajów UE. Skraca ona czas dostaw, obniża koszty transportu oraz generalnie ułatwia kontakty z jednostkami produkcyjnymi.
PRZYCZYNY PODJĘCIA BUDOWY NOWEGO ZAKŁADU
Do podstawowych korzyści nabycia istniejącej firmy należy przejęcie jej rynku wraz z siecią dystrybucji i kontaktów handlowych, a także możliwość szybszego, i często tańszego, podjęcia produkcji. Nierzadko rynek ten odznacza się w początkowym okresie ograniczoną konkurencją ze względu na dziedzictwo socjalistycznych monopoli, przyzwyczajenia odbiorców lub działania protekcjonistyczne. Zakup prywatyzowanego polskiego producenta może stanowić historyczną okazję uzyskania własnej bazy produkcyjnej na nowym rynku.
Budowa nowego zakładu pozwala przede wszystkim uniknąć problemów z przystosowaniem miejscowej kadry do wymogów inwestora, zmiany utrwalonych stosunków pracy i przyzwyczajeń, trudności i kosztów zwalniania pracowników w przypadku przerostów zatrudnienia, zmagań z istniejącymi w przedsiębiorstwie związkami zawodowymi. Kadra kompletowana jest od podstaw, co pozwała na staranne wyselekcjonowanie z miejscowego rynku pracy ludzi przydatnych dla firmy. Budowa nowej fabryki nie stwarza ponadto ograniczeń technicznych, umożliwiając uruchomienie zakładu o technologii i profilu produkcji ściśle dostosowanych do potrzeb i strategii inwestora. Nowy zakład gwarantuje lepszą kontrolę nad produkcją i jej jakością. Pojawia się uzasadnienie: „nowy produkt, nowe maszyny, w nowej organizacji" (Volkswagen w Polkowicach Dln.).
Niektóre firmy, które podjęły budowę nowych fabryk, negocjowały wcześniej zakup dużych polskich firm, spotykając się z nierealistycznymi - ich zdaniem -oczekiwaniami co do utrzymania poziomu zatrudnienia, np. General Motors w FSO w Warszawie i Volvo w Jelczu (obie prowadziły też na terenie tych zakładów działal-
395
Wybór lokalizacji
to wąski terytorialnie zakres tych poszukiwań, a tym samym olbrzymią rolę pierwszego regionu, lub nawet miejscowości, która pojawi się jako miejsce możliwej lokalizacji - szansę jej uznania za zadowalającą bez szerszych porównań okazują się znaczne.
Uderzający jest fakt, że zawężenie poszukiwań lokalizacji do jednego regionu dotyczy przede wszystkim okolic Warszawy - w 3/4 badanych tu zakładów rozważano wyłącznie lokalizacje w tym obszarze. Sytuacje takie występowały zdecydowanie rządzie] w innych regionach. Warto zauważyć, że wszystkie decyzje o usytuowaniu zakładów w obszarze metropolitalnym Warszawy podejmowane były za granicą.
Geograficzny rozkład wariantów lokalizacji badanych zakładów potwierdza, że obszarami poszukiwań są przede wszystkim regiony rozwinięte i obszary metropolitalne - województwa: mazowieckie, dolnośląskie, wielkopolskie i śląskie, a także małopolskie i pomorskie (tab. 138). Województwo śląskie było relatywnie często rozważane jako miejsce lokalizacji przez firmy, które ostatecznie zdecydowały się na inne regiony, kilku badanych inwestorów brało pod uwagę przygraniczne lubuskie, chociaż żaden z nich go nie wybrał.
ZNACZENIE ROŻNYCH CZYNNIKÓW DLA LOKALIZACJI NOWYCH FABRYK W POLSCE
Czynniki lokalizacji badanych fabryk
Spośród 20 czynników, których wpływ na wybór miejscowości gdzie zlokalizowano zakład był przedmiotem oceny menedżerów, za istotną uznawano najpow-szechniej dobrą dostępność komunikacyjną. Aż w 3/4 firm jako duży lub bardzo duży oceniono wpływ bliskości głównych dróg, a w prawie 2/3 dogodne położenie w stosunku do odbiorców. Jako równie istotna jawi się jedynie współpraca ze strony władz gminy. Każdemu z ww. czynników od 36 do 40% badanych przypisuje bardzo duży wpływ na lokalizację (tab. 139).
Wśród warunków mających znaczenie dla lokalizacji większości fabryk znajdują się ponadto cechy miejscowej siły roboczej. Stosunkowo najczęściej wskazywane są w tym zakresie pozytywne postawy ludzi wobec pracy (62%), niewiele rzadziej jej niskie koszty oraz łatwość pozyskania wykwalifikowanej kadry. Możliwości rekrutacji wykwalifikowanych robotników wyróżnia w tym gronie to, że w 1/4 przypadków uznano je nawet za bardzo ważne. Zwraca uwagę relatywnie mała rola przypisywana niewielkiej skłonności do strajków (37%) i jeszcze mniejsza brakowi wojowniczych organizacji związkowych (29%).