- Szczęście osiąga w procesie nieustannie realizowanej pełni życia i niezależne jest od celu, jaki pozwoli zrealizować los; a tam gdzie życie pełne, na miarę...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- — ProszÄ™ pani, jeÅ›li pojedzie pani do siedziby detektywów Dystryktu Zachodniego przy PięćdziesiÄ…tej PiÄ…tej i Pine, gdzie podpisze pani dokument...
- — Gdzie jesteÅ›my? — odważyÅ‚am siÄ™ zapytać...
- Służy też temu miejscu i ono, cośmy w pytaniu: Jeśli czarownicy czary swoje zawsze z szatanami odprawują? powiedzieli, gdzie położyła się przeszkoda trojaka,...
- Pod ziemią mieliśmy nawet drogowskazy, dzięki czemu obcy wiedzieli gdzie się znajdują, chociaż zapewnianie przybyszom [kadrze i partyzantom] przewodnika było...
- Wreszcie wczesnym popołudniem któregoś dnia Smuga oznajmił, że wraca jego przyjaciel i mogą mu złożyć wizytę w siedzibie towarzystwa, gdzie pracuje...
- - A gdzie Natasza?- W ogródku, moja go³¹beczka, w ogródku! IdŸ do niej...
- hłasko marek, dom mojej matki (rtf)Chodziłem czasem na przedmieście i wałęsałem się godzinami po piaszczystych i krzywych uliczkach, gdzie przycupnęły...
- abW dolnej cze˛sći rysunku 1 została nakresĺona funkcja produkcji f(L), gdzieL oznacza liczbe˛ zatrudnionych i gdzie zaso´b kapitału jest dany, z...
- Wilson Argrow został nagle przeniesiony do pośredniaka w Milwaukee, gdzie spędził jedną noc, by nazajutrz rano wyjść na wolność...
- 29 Us³yszawszy te s³owa Moj¿esz uciek³ i zamieszka³ jako cudzoziemiec w ziemi Madian, gdzie urodzi³o mu siê dwóch synów...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
Dokładne porady dotyczące tego, co ludzie żyjący we współczesnym, cybernetycznym, biurokratycznym industrializmie - niezależnie czy w wersji "kapitalistycznej", czy
"socjalistycznej" - mogą zrobić, aby przełamać egzystencjalną formę posiadania i rozwinąć sferę bycia, wykraczają poza ramy tej książki. W rzeczy samej, rozwinięcie tej kwestii wymagałoby samodzielnej książki, którą można by stosownie za-255
DC. Cechy nowego społeczeństwa
Nowa nauka o człowieku
Pierwszy warunek, jaki należy spełnić celem zbudowania nowego społeczeństwa, to zdanie sobie sprawy z tych prawie nieprzezwyciężonych trudności, które staną przed takim usiłowaniem. Mglista wiedza o tych trudnościach prawdopodobnie jest jedną z głównych przyczyn, że tak niewiele się robi na rzecz wprowadzenia niezbędnych zmian. Wielu ludzi myśli: "Po co walczyć o to, co niemożliwe? Lepiej udawać, że obrany przez nas kurs prowadzi do zaznaczonego na mapach portu, w którym czeka na nas szczęście i bezpieczeństwo". Tych, którzy czują podświadomą rozpacz, a mimo to zakładają maskę optymizmu, raczej trudno nazwać racjonalnymi. Natomiast tym, którzy jeszcze nie wyzbyli
się nadziei, może się powieść jedynie w przypadku, gdy są trzeźwo myślącymi realistami, wyzbytymi złudzeń i w pełni zdającymi sobie sprawę z trudności. To właśnie ta trzeźwość różni "utopistów" p r z e b u -dzonych od pogrążonych w marzeniach.
Wymienię tu zaledwie kilka rodzajów trudności, jakie trzeba będzie rozwiązać w związku z konstruowaniem nowego społeczeństwa:
257
- Trzeba będzie rozwiązać zagadnienie kontynuacji industrialnego modelu produkcji przy rezygnacji z całkowitej centralizacji, tzn. jak uniknąć faszyzmu dawnego typu, względnie bardziej prawdopodobnego, technologicznego "faszyzmu z uśmiechniętą twarzą".
- Trzeba będzie połączyć całościowe planowanie z wysokim stopniem decentralizacji, wyrzekając się "gospodarki wolnorynkowej", która zasadniczo stała się już fikcją.
- Trzeba będzie zrezygnować z dążenia do nieograniczonego wzrostu na rzecz wzrostu selektywnego, pozbawionego jednoczesnego ryzyka zapaści ekonomicznej.
- Trzeba będzie stworzyć takie warunki pracy i takie nastawienie ogółu, w których skuteczną motywacją jest nie zysk materialny, lecz satysfakcja natury psychicznej.
- Trzeba będzie wspierać postęp naukowy i jednocześnie bronić, by ów postęp nie stał się zagrożeniem dla ludzkiej rasy w wyniku zastosowań praktycznych.
- Trzeba będzie stworzyć warunki, w których ludzie doznają szczęśliwości i radości, a nie satysfakcji z popędu do osiągania maksimum przyjemności.
- Trzeba będzie zapewnić ludziom podstawowe bezpieczeństwo w taki sposób, by nie byli zależni od karmiącej ich biurokracji.
- Trzeba będzie na nowo stworzyć możliwości dla "inicjatywy indywidualnej", bardziej w życiu niż w interesach (gdzie zasadniczo przestała już funkcjonować).
Wyżej określone trudności wydają się teraz tak nieprzezwyciężalne, jak określone trudności wydawały się nieprzezwyciężalne w minionym rozwoju te-258
chniki. Niemniej jednak problemy rozwoju techniki udało się przezwyciężyć, gdyż powstała nowa nauka, ufundowana na zasadzie, że warunkiem opanowania przyrody jest jej obserwowanie i poznawanie (Fran-cis Bacon, Novum Organum, 1620). Ta nowa nauka, zapoczątkowana w siedemnastym wieku, do dziś wchłania najwybitniejsze umysły krajów uprzemysłowionych i to dzięki niej spełniły się techniczne utopie wymarzone ludzki umysł.
Jednakże dzisiaj, około trzech i pół wieku później, potrzebna jest nauka całkowicie odmienna.
Potrzebujemy humanistycznej nauki o człowieku, która posłuży za podstawę stosowanej nauki i sztuki społecznej rekonstrukcji.
Techniczne utopie - np. latanie - urzeczywistniano za pomocÄ… nowej nauki o przyrodzie.
Humanistyczną utopię epoki Mesjasza - nowej, zjednoczonej ludzkości żyjącej w solidarności i pokoju, wolnej od determinacji ekonomicznej, a także od wojen i walk klasowych - da się jednak osiągnąć pod warunkiem, że przy urzeczywistnianiu utopii humanistycznej zużyjemy tyle samo energii, inteligencji i entuzjazmu, ile przy urzeczywistnianiu naszych utopii technicznych. Nie można budować łodzi podwodnych na podstawie lektury Julesa Verne'a, nie można także konstruować społeczeństwa humanistycznego na podstawie lektury proroków.
Nikt nie potrafi przewidzieć czy supremacja nauki naturalnej ustąpi nowej nauce społecznej.