- Przyjęcie któregokolwiek z tych dwu ujęć pozwala nam wyjaśnić, dla 2 ' czego prawdziwe są następujące dwa...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- Przykładowo, poniższe wyrażenie:Dim targetNumber As Integer = CType("12", Integer)jest odpowiednikiem następującego wyrażenia:Dim...
- że jest tam taki, prawda? To wcale nie jest żaden z tych kościołów, nie są to nawet wspólne ruchy ludzi, to jest bardzo ważne, drodzy bracia, bardzo ważne...
- 08 Przynoście więc owoc godny nawrócenia,09 a nie wmawiajcie sobie: Abrahama mamy za ojca, bo powiadam wam: Z tych kamieni Bóg może wywieść synów Abrahamowi...
- – Hej! ĹĽeby siÄ™ to tak udaĹ‚o tÄ™ wyspÄ™ i ten zamek ubiec! – Spojrzyj jeno na tych ludzi – odrzekĹ‚ Maćko...
- 4|106|Pros Boga o przebaczenie! Zaprawde, BĂłg jest przebaczajacy, litosciwy!4|107|I nie prowadz sporu w obronie tych, ktĂłrzy zdradzaja samych siebie...
- Zdarzyło się więc, iż jednego razu zaszedł do świątyni gagatek z tych rodu, dzięki którym rzecz poszła w mowie, że warszawiak w pracy, a wilk u pługa, to jednaka przysługa...
- W tym momencie rozległo się pukanie do drzwi; do tych prastarych drzwi z nabijanego ćwiekami dębu za którymi rozciągała się jedynie otchłań białych chmur...
- Pierwsza z tych przemian -od seksu owocożercy do seksu drapieżnika -dokonywała się w ciągu długiego czasu i w zasadzie przeprowadzona została z powodzeniem...
- Bóg to radość, Bóg to szczęśliwość, Bóg to zdrowie, Bóg to swoboda, Bóg to przyjemność, Bóg to wygoda i wszystko, co najlepsze...
- Z drugiej strony, przynajmniej jeden bystry obserwator, John Kenneth Galbraith, wyraził pogląd, że być może Nixon zwyciężył pomimo stosowania tych środków...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
zdania:
' (10) Niniejsze zdanie zawiera wyraz [zawiera],
(11) Niniejsze zdanie zawiera wyraz zawierać, "x podczas gdy (przy naszym użyciu kursywy) wyraźnie nieprawdziwe jest zdanie: '
(12) Niniejsze zdanie zawiera wyraz [zawierać]. y Jest tak dlatego, że zdanie (12) zawiera wprawdzie formę [zawierać], ki, ale forma ta nie występuje w nim jako wyraz (w żadnym z przyjętych znaczeń tego ostatniego terminu).
1:3 Język przedmiotowy a metajęzyk `
Rozróżnienie zawarte w tytule niniejszego punktu jest podobne do różnic %;
między użyciem a przytoczeniem i przez niektórych autorów jest z ni: . utożsamiane. Zasługuje jednak na oddzielne omówienie. .
Terminy język przedmiotowy * i metajęzyk * są terminami korelatywnymi w tym sensie, że każdy z nich jest terminem relacyjnym wobec drugiego. -Jak wiemy z poprzedniego punktu, do omawiania lub opisywania języka potrzebny nam jest język. Zamiast jednak używać samozwrotnie danego języka do jego własnego opisu, można przy. opisie jednego języka posługiwać się drugim. Wtedy język opisywany nazywamy przedmiotowym, a język używany do formułowania twierdzeń opisowych - metajęzykiem. Można np. używać języka angielskiego do opisu francuskiego, francuskiego do opisu angielskiego itd. Tak np. zdania:
(1) Francuski wyraz homme jest . rzeczownikiem
można użyć jako metajęzykowego twierdzenia o języku francuskim jako przedmiotowym. Mamy tu do czynienia z językiem naturalnym w roli metajęzyka wobec innego języka naturalnego.
Częściej chyba jednak termin metajęzyk bywa stosowany tylko do sztucznych systemów sformalizowanych; również i my będziemy używać tego terminu (ale nie przymiotnika metajęzykowy) tylko w tym znaczeniu. W skład takiego metajęzyka wchodzą z reguły nazwy elementów języka przedmiotowego (wyrazów, głosek lub liter itd.), a ponadto pewna liczba terminów służących do opisywania relacji między tymi elementami, sposobów ich łączenia w grupy i zdania itd. W myśl najbardziej rozpowszechnionego ujęcia relacja wyrażeń metajęzykowych do wyrazów i połączeń wyrazowych języka przedmiotowego jest relacją nazywania, przy czym metajęzykową nazwę wyrazu lub grupy wyrazów języka przedmiotowego tworzymy w niniejszej książce przez wydrukowanie kursywą jego umownej pisanej postaci hasłowej. W tym więc ujęciu man jest nazwą określonego wyrazu angielskiego, a homme - nazwą określonego wyrazu francuskiego.
Należy się wystrzegać błędnego rozumienia powyższych słów. Metajęzyk jest w zasadzie językiem całkowicie różnym od przedmiotowego: nie musi więc zawierać w swoim słownictwie żadnego rzeczywistego wyrazu ani grupy wyrazów, które by należały do języka przedmiotowego. To, że metajęzykowe wyrażenie man jest związane z nazywanym przez siebie wyrazem angielskim w sposób regularny, a mianowicie za pomocą kursywy, jest. rzeczą konwencjonalną i niekonieczną. Do tworzenia nazw metajęzykowych może służyć również wszelka inna konwencja, jeśli tylko jest jasne, któremu wyrazowi lub grupie wyrazów języka przedmiotowego odpowiada, jako nazwa, dany element metajęzyka. Można by np. ponumerować wyrazy w słowniku języka przedmiotowego, a potem używać numerów jako ich nazw metajęzykowych. Gdybyśmy np. wyrazowi francuskiemu, którego formą hasłową jest homme, nadali (na jakiejkolwiek podstawie) numer 239, to moglibyśmy treść zdania (1) wyrazić w postaci:
i
(2) Francuski wyraz 239 jest rzeczownikiem. \
Nic by nam nawet nie przeszkadzało nadać wyrazom i grupom wyraz języka przedmiotowego w jakimś ekscentrycznym celu takich imion; , Tom, Dick i Harry. Przypisanie bowiem określonemu elementowi języka przedmiotowego (naturalnego lub nie) takiej czy innej nazwy metajęzykowej jest w zasadzie dowolne. Zasada ta pozostaje w mocy nawet wtedy, kiedy metajęzyk powstaje przez rozbudowanie fragmentu któregoś z istniejących języków naturalnych. Metajęzyk taki jest wprawdzie d na gramatyce i słownictwie owego języka naturalnego, ale-jest sformalizowany, a tym samym uściślony.
Teraz powinno już być jasne, dlaczego twierdzeń metajęzykowych; temat danego języka nie należy utożsamiać z twierdzeniami samozwrotnymi sformułowanymi w tymże języku. Jest tak dlatego, że samozwrotne użycie
. języka nie jest oparte na jego uprzedni sformalizowaniu, ani na żadnych wyraźnych konwencjach dotyczących dopuszczalności określonych typu twierdzeń opisowych. Toteż nie ma podstaw do poglądu (głoszonego przez niektórych filozofów), że przy samozwrotnym użyciu języka w zdania takich, jak: "Co to znaczy oniryczny?" albo "[Sokrates] składa się z ośi>4 liter" wyraz oniryczny i forma [Sokrates] nie są użyte, lecz tylko przytoczone.