PODSTAWOWE CECHY NEOSCHOLASTYKI...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- ¦ Podstawowe terminyzmienna dyskretna 73 zmienna kontrolna 72 zmienna niezależna 71 zmienna zależna 71 związek 74 związek dodatni 75 związek pozorny 72...
- Cena bazowa netto Pole umożliwia podanie ceny netto, będącej wraz ze stopami marży i stawką podatku VAT podstawą naliczania ceny sprzedaży oraz punktem...
- Ustalenie zakresu pojêcia zwyk³ych potrzeb rodziny zale¿y od kryterium, które stanowiæ bêdzie podstawê zdefiniowania tego pojêcia...
- Rozwój fizyczny, jako proces irnian somatycznycH (anatomicznych) i funkcjonalnych (fizjologicznych) w organizmie, stwarza podstawy dla rozwoju motoryki...
- w pe³ni zrealizowany ze wzglêdu na wybuch U wojny œwiatowej, to jednak podstawy prawne pos³u¿y³y jako dorobek stanowi¹cy punkt wyjœcia do prac kontynuatorskich w Polsce...
- osho, medytacja podstawy praktykiNie jesteś tym, kto działa -jesteś tym, kto patrzy i widzi...
- "papieże nie tylko byli mordercami na wielką skalę, lecz ponadto uczynili mord podstawąprawną Kościoła chrześcijańskiego oraz warunkiem zbawienia"...
- Wnioski, które na podstawie tych badañ wprowadzono, zmierza³y do przeorganizowania ca³ego systemu szkolnego, do stworzenia szko³y "na miarê dziecka"...
- Niemcy miały kluczowe znaczenie: stanowiły deklarowany cel Armii Czerwonej i dostarczały bolszewikom mocnych podstaw do optymizmu...
- Legendy i podania polskieWo³y stanowi³y do œredniowiecza, a w Polsce po³udniowej i u licznych narodowoœci s³owiañskich do niedawna, podstawow¹ silê poci¹gow¹...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
Nowa scholastyka miala tedy rózne odmiany; jednak podstawowa jej postacia pozostal neotomizm. A mimo rózne jego interpretacje i próby modernizacji, zasadnicze jego cechy nie ulegaly wahaniu. Kongregacja Studiów sformulowala 24 tezy tomistyczne, które w 1916 r. Benedykt XV zatwierdzil jako dyrektywe dla studiujacych filozofie katolicka.
Najogólniejszymi i najbardziej zasadniczymi koncepcjami filozofii tomistycznej byly zawsze i pozostaly dwie wywodzace sie jeszcze z Arystotelesa: realnosc poznania i konkretnosc istnienia. Jej punktem dojscia byl Bóg i niesmiertelna dusza, ale punktem wyjscia byly materialne rzeczy.
1. W teorii poznania tomizm nowy, tak samo jak dawny, glosil realizm. Znaczy to, ze przyjmowal istnienie i poznawalnosc zewnetrznego swiata. Twierdzil, ze przedmioty cielesne sa realne i poznawalne.
Byl w opozycji do idealizmu, traktujacego swiat cielesny jako wytwór umyslu: nie swiat jest zalezny od umyslu, lecz przeciwnie, umysl od swiata. Poznanie jest czynnoscia, która przedmiotu swego nie wytwarza. Nie jest tez prawda, jak to przyjmowal Kartezjusz i za nim wiekszosc nowozytnych myslicieli, iz oczywiste jest tylko istnienie mysli i ze od mysli trzeba dopiero znalezc przejscie do zewnetrznego swiata; istnienie zewnetrznego swiata nie jest mniej oczywiste niz istnienie mysli. Zbedne jest wiec pytac, czy umyslem naszym mozemy ujmowac rzeczy; i jesli to ma byc zagadnienie
teorii poznania, to nauka ta jest zbedna i fikcyjna. Neotomizm szedl w tym wszystkim za dawna tradycja, siegajaca nie tylko Tomasza, ale Arystotelesa, natomiast byl w prze ciwienstwie do wielkiego pradu wywodzacego sie od Kartezjusza i nadajacego charakter filozofii nowozytnej.
Byly wszakze w tej sprawie dwa odcienie w odnowionej scholastyce. Jeden, reprezentowany glównie w Lowanium, wyznawal realizm ogledny, liczacy sie ze stanowiskiem Kaniowskim, i uznawal doniosla role teorii poznania (której dawal nazwe „kryteriologii")-Drugi byl radykalniejszy: glosil realizm bezkompromisowy i kwestionowal potrzebe teorii poznania jako pierwszej podstawy filozofii.
Przedstawicielem jego stal sie E. Gilson, ale takze J. Maritain czy R. Garrigou- Lagrange.
Szczególne znaczenie posiada ta druga, skrajna postac realizmu, zwana realizmem bezposrednim.
Wedlug niego przedmioty zewnetrznego swiata znamy bezposrednio, nie zas przez wnioskowanie; nie jest prawda, jakobysmy znali jedynie wlasne wyobrazenia i tylko na ich podstawie wnosili, ze istnieja rzeczywiste rzeczy. W swiadomosci naszej wystepuja bezposrednio rzeczy same, a nie tylko ich wyobrazenia. Gdyby bylo inaczej, swiadomosc nasza nigdy by nie dotarla do rzeczy. Ze tak jest, tego ostatecznie udowodnic niepodobna, ale jakis punkt wyjscia przyjac trzeba, a ten wydaje sie sluszniejszy niz punkt wyjscia idealistów.
W filozofii sredniowiecznej realizm bezposredni nie byl wyraznie sformulowany, ale byl w niej implicite zawarty. Nie byl formulowany, bo nie mial jeszcze wyraznych przeciwników. Do wyraznego jego sformulowania pobudzil dopiero w XIX w. kantyzm i idealizm, które glosily wlasnie teze przeciwna: ze swiadomosc nie moze wyjsc poza wlasne doznania. Do swieckiej filozofii teorie realizmu bezposredniego wniósl w koncu XIX w. Franciszek Brentano, wychowany w tradycji scholastycznej, zanim od pierwszych lat XX w. skupila wielu filozofów, zwlaszcza Anglii i Ameryki.
2. W teorii bytu tomizm, nowy tak samo jak dawny, glosil konkretnosc i jednostkowosc istnienia: nie ma innych bytów niz jednostkowe. Powszechniki sa narzedziami poznania, ale nie samoistnymi bytami. Co wiecej, dusze nie sa samoistnymi bytami. Czlowiek jest nierozerwalna caloscia duszy i ciala; zarówno dusza, jak cialo sa tylko skladnikami, niezupelnymi substancjami skladajacymi sie na substancje zupelna, jaka jest czlowiek. I tomizm zwalczal zarówno materializm, uznajacy tylko samoistnosc cial, jak i spirytualizm, uznajacy tylko samoistnosc dusz.
Tomizm w teorii bytu, tak samo jak w teorii poznania, odwolywal sie do rzeczywistosci, do doswiadczenia; jemu przypisywal najwyzsza pewnosc, w nim widzial wlasciwe oparcie filozofii. Byl wszakze nie tylko filozofia, lecz pogladem na swiat opartym takze na objawieniu. To sprawialo, ze byl nieautonomiczny. I jesli w wielu punktach zbiegal sie z typowymi pradami XX wieku, to w tym od nich odbiegal.
183