b) Dokumentem, na podstawie którego można najłatwiej udowodnić wykonanie zobowiązania, jest pokwitowanie110...
Serwis znalezionych hasełOdnośniki
- Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
- ¦ Podstawowe terminyzmienna dyskretna 73 zmienna kontrolna 72 zmienna niezależna 71 zmienna zależna 71 związek 74 związek dodatni 75 związek pozorny 72...
- Cena bazowa netto Pole umożliwia podanie ceny netto, będącej wraz ze stopami marży i stawką podatku VAT podstawą naliczania ceny sprzedaży oraz punktem...
- Ustalenie zakresu pojęcia zwykłych potrzeb rodziny zależy od kryterium, które stanowić będzie podstawę zdefiniowania tego pojęcia...
- Rozwój fizyczny, jako proces irnian somatycznycH (anatomicznych) i funkcjonalnych (fizjologicznych) w organizmie, stwarza podstawy dla rozwoju motoryki...
- w pełni zrealizowany ze względu na wybuch U wojny światowej, to jednak podstawy prawne posłużyły jako dorobek stanowiący punkt wyjścia do prac kontynuatorskich w Polsce...
- osho, medytacja podstawy praktykiNie jesteś tym, kto działa -jesteś tym, kto patrzy i widzi...
- "papieże nie tylko byli mordercami na wielką skalę, lecz ponadto uczynili mord podstawąprawną Kościoła chrześcijańskiego oraz warunkiem zbawienia"...
- Wnioski, które na podstawie tych badań wprowadzono, zmierzały do przeorganizowania całego systemu szkolnego, do stworzenia szkoły "na miarę dziecka"...
- Tak wiÄ™c nie moĹĽna teĹĽ ustalić, czy pewne rodzaje literackie uksztaĹ‚towaĹ‚y siÄ™ raczej pod naciskiem zjawisk realnych, czy raczej — norm kulturowych jako...
- Niemcy miały kluczowe znaczenie: stanowiły deklarowany cel Armii Czerwonej i dostarczały bolszewikom mocnych podstaw do optymizmu...
Smutek to uczucie, jak gdyby się tonęło, jak gdyby grzebano cię w ziemi.
Jest to oświadczenie wierzyciela, z którego treści wynika potwierdzenie spełnienia świadczenia przez dłużnika oraz wskazanie długu, na poczet którego świadczenie to zostało spełnione. Do charakteru tego oświadczenia należy jego pisem-ność, poza tym jednakże nie są w ustawie przewidziane określone wymogi co do jego formy; jedynie sam dłużnik może żądać pokwitowania w szczególnej formie, jeżeli ma w tym interes (art. 462 § 2 k.c).
Pokwitowanie powinno'pochodzić w zasadzie od wierzyciela i być przez niego podpisane, a przynajmniej zaopatrzone jego indywidualnym znakiem (zaparafowane). Pokwitowanie wyjątkowo może być wystawione również przez inną osobę, a to zwłaszcza przez osobę upoważnioną przez wierzyciela do odbioru świadczenia. Dłużnik może jednakże w takim przypadku odmówić przyjęcia pokwitowania osoby trzeciej i domagać się pokwitowania wystawionego przez samego wierzyciela. Jest to uzasadnione okolicznością, że pokwitowanie wystawiane jest w zasadzie w interesie dłużnika, że od tego interesu zależy nawet forma żądanego pokwitowania. Nie ulega zaś wątpliwości, że interesowi dłużnika najbardziej odpowiada pokwitowanie wystawione przez samego wierzyciela, że w każdym razie. oszczędzi mu ono ewentualnego uzasadniania wartości dowodowej pokwitowania wystawionego przez osobę trzecią, nie będącą wierzycielem.
107 W. Czachórski, Prawo zobowiązań, s. 325; A. Ohanowicz, J. Górski, Zobowiązania, s. 179.
»08 Por. A. Ohanowicz, J. Górski, Zobowiązania, s. 180.
JW W. Czachórski, Prawo zobowiązań, s. 325; A. Ohanowicz, J, Górski, Zobovńązania, s. 180.
110 Pokwitowanie jest jedynie dokumentem o charakterze dowodowym, nie zaś papierem wartościowym; tak stwierdził SN w orz. z 5 VI 1964 r., OSPiKA 1965, poz. 90. ""*--------
«¦
756
Koszty pokwitowania ponosi w zasadzie dłużnik; jest to norma iuris dispositivi, bowiem strony mogą umówić się inaczej (art. 463 k.c). Ustalenie, która ze stron ponosi w danym przypadku koszty pokwitowania, ma praktycznie większe znaczenie wówczas, gdy dłużnik zażądał pokwitowania w szczególnej formie (art. 462 § 2 k.c).
Wierzyciel obowiązany jest na żądanie dłużnika wystawić i wydać mu pokwitowanie odbioru świadczenia; powinność ta może być uważana za element współdziałania wierzyciela z dłużnikiem w wykonaniu zobowiązania111. Uprawnienie dłużnika do żądania pokwitowania jest zabezpieczone szczególną sankcją; mianowicie dłużnik nie jest obowiązany spełnić świadczenia na rzecz wierzyciela, dopóki nie otrzyma pokwitowania. W myśl art. 463 k.c. jeżeli wierzyciel odmawia pokwitowania, dłużnik może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia albo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego.; Pierwsza możliwość ma na celu — podobnie jak w zobowiązaniach wzajemnych uprawnienie każdej strony do wstrzymania się ze spełnieniem swego świadczenia do czasu otrzymania świadczenia wzajemnego — wywarcie presji na drugą stronę, by uczyniła zadość swoim obowiązkom; w tym przypadku idzie o wywarcie nacisku na wierzyciela, by wystawił należne dłużnikowi pokwitowanie odbioru świadczenia. Natomiasmipoważnienie dłużnika do złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego umożliwia dłużnikowi zwolnienie się ze zobowiązania bez potrzeby wyczekiwania na pokwitowanie wierzyciela, przy czym ten sposób zwolnienia się ze zobowiązania zapewnia dłużnikowi należytą dokumentację spełnienia świadczenia.
Jeżeli świadczenie należne wierzycielowi spełnia za zgodą dłużnika osoba trzecia, przysługują jej te same, co samemu dłużnikowi, uprawnienia związane z pokwitowaniem11'.
W stosunkach, w których uczestniczą, bodaj po jednej stronie, jednostki gospodarki uspołecznionej, wystawianie odpowiednich pokwitowań odbioru świadczenia jest regułą, wiąże się ono bowiem z normalną dokumentacją działalności gospodarczej tych jednostek1".
Pokwitowanie, oprócz swej zasadniczej funkcji dokumentu stanowiącego dowód spełnienia świadczenia przez dłużnika, ma z mocy wyraźnych przepisów ustawy szczególne znaczenie dowodowe także w innych kwestiach.
Jedna z nich dotyczy zapłaty niektórych należności nie wymienionych bezpośrednio w treści pokwitowania. I tak, jeśli świadczenie polegało na zapłacie kwoty pieniężnej,, pokwitowanie zapłaty dłużnej sumy uzasad-
111 A. Ohanowlcz, J. Górski, Zobowiązania, s. 181. 1U W. Czachórski, Prawo zobowiązań, s. 326; A. O h a n o w i c z, J. G ó r s k i, Zobowiązania, s. 180.
113 Por. W. Czachórski, Prawo zobowiązań, s. 326.
757
nia domniemanie, że zaspokojone zostały również należności uboczne; z pokwitowania danego świadczenia' okresowego wynika natomiast domniemanie spełnienia również świadczeń okresowych wymagalnych wcześniej (art. 466 k.c).
Drugie szczególne znaczenie dowodowe pokwitowania występuje w sytuacji, gdy dłużnik za pokwitowaniem wystawionym przez wierzyciela spełnił świadczenie do rąk osoby, która nie była ani wierzycielem, ani osobą przez niego upoważnioną do odbioru świadczenia. Dłużnik jest wówczas z długu zwolniony, a to w myśl wyraźnego postanowienia art. 464 k.c.114 Skutek ten związany jest tylko z pokwitowaniem wystawionym przez samego wierzyciela; ustawodawca uznał, iż okazanie oryginalnego pokwitowania wierzyciela w pełni uzasadnia zaufanie dłużnika, że osoba okazująca to pokwitowanie jest rzeczywiście upoważniona do odbioru świadczenia i nie byłoby słuszne wymagać od dłużnika, by jeszcze dodatkowo upoważnienie to sprawdzał. Dłużnik nie zostanie jednak nawet wówczas zwolniony ze zobowiązania, jeśli w rzeczywistości nie działał lub nie powinien był działać w zaufaniu do okazanego mu pokwitowania. Będzie tak mianowicie wówczas, gdy między stronami było zastrzeżenie, iż świadczenie ma nastąpić do rąk własnych wierzyciela albo gdy dłużnik działał w złej wierze (art. 464 in fine k.c). Za będącego w złej wierze należy — zgodnie z ogólnym rozumieniem złej wiary w kodeksie cywilnym — uważać dłużnika nie tylko wówczas, gdy pozytywnie wiedział on, iż osoba okazująca pokwitowanie wierzyciela nie jest jednak w rzeczywistości upoważniona do odbioru świadczenia, ale także i wtedy, gdy w danej konkretnej sytuacji, postępując rozsądnie, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, powinien był się o tym dowiedzieć115.